Opracowanie mapy zasadniczej dla terenów o znacznym obecnym lub przewidywanym zainwestowaniu należy wykonać w skali
A. 1:5000
B. 1:500
C. 1:1000
D. 1:2000
Skala 1:500 jest tutaj właściwa, bo chodzi o tereny o znacznym obecnym albo przewidywanym zainwestowaniu, czyli takie, gdzie występuje duże zagęszczenie szczegółów terenowych i infrastruktury. Na mapie zasadniczej trzeba wtedy czytelnie pokazać budynki, granice działek, ogrodzenia, krawężniki, studzienki, przewody uzbrojenia terenu, armaturę sieciową i sporo innych elementów, które w mniejszej skali po prostu zaczęłyby się zlewać. W skali 1:500 jeden centymetr na mapie odpowiada 5 m w terenie, więc da się przedstawić sytuację z odpowiednią dokładnością graficzną. Z mojego doświadczenia, przy projektowaniu przyłączy, zjazdu z drogi albo zagospodarowania działki budowlanej taka skala jest najwygodniejsza i najmniej konfliktowa. Jest to też zgodne z dobrymi praktykami opracowania mapy zasadniczej i dokumentacji do celów projektowych: im większe zainwestowanie i więcej szczegółów, tym większa skala mapy. Dlatego dla intensywnie zabudowanych lub planowanych do zabudowy obszarów wybiera się 1:500, a nie skalę bardziej ogólną.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić pojęcie dużego obszaru z potrzebą użycia mniejszej skali. W kartografii jest trochę odwrotnie niż się czasem intuicyjnie wydaje: skala 1:500 jest większa i bardziej szczegółowa niż 1:1000, 1:2000 czy 1:5000. Dla terenów mocno zainwestowanych, na przykład zwartej zabudowy miejskiej, osiedli, terenów usługowych albo rejonów z gęstą siecią uzbrojenia podziemnego, potrzebna jest mapa bardzo dokładna graficznie. Trzeba odczytać położenie obiektów blisko siebie, rozróżnić przewody, studzienki, krawędzie jezdni, budynki i granice działek. W skali 1:1000 jeden centymetr odpowiada 10 m w terenie, więc szczegółów mieści się już mniej. Taka skala bywa użyteczna przy terenach mniej intensywnie zabudowanych, ale nie jest najlepszym wyborem dla obszarów o dużym zainwestowaniu. Skala 1:2000 jeszcze bardziej uogólnia obraz sytuacji terenowej, bo 1 cm to 20 m w terenie. Nadaje się raczej do opracowań bardziej przeglądowych, gdzie nie analizuje się każdego przyłącza czy detalu sytuacyjnego. Skala 1:5000 jest już zdecydowanie za mało szczegółowa dla mapy zasadniczej wykorzystywanej w projektowaniu na terenach zabudowanych; 1 cm oznacza 50 m w terenie, więc precyzyjna prezentacja uzbrojenia i szczegółów sytuacyjnych byłaby mało praktyczna. Typowy błąd polega na tym, że ktoś wybiera skalę mniejszą, bo kojarzy ją z objęciem większego terenu arkuszem. Ale w mapie zasadniczej dla inwestycji ważniejsza jest dokładność i czytelność detalu, nie tylko zasięg opracowania. Dlatego właściwym standardem dla terenów o znacznym obecnym lub przewidywanym zainwestowaniu jest 1:500.