W którym dziale księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości władnącej, wpisana jest służebność gruntowa?
A. I-Sp
B. I-O
C. II
D. III
Służebność gruntowa przysługująca nieruchomości władnącej wpisywana jest w dziale I-Sp księgi wieczystej, czyli w dziale obejmującym spis praw związanych z własnością. To jest ważne rozróżnienie: jeżeli dana nieruchomość korzysta z prawa przejazdu, przechodu, doprowadzenia mediów albo innego uprawnienia ustanowionego na nieruchomości sąsiedniej, to właśnie dla tej nieruchomości jest to prawo związane z jej własnością. Dlatego trafia do I-Sp. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to tak: dział I-Sp pokazuje, jakie dodatkowe prawa „idą razem” z nieruchomością. W praktyce geodeta, rzeczoznawca albo osoba analizująca stan prawny działki sprawdza ten dział, gdy chce ustalić, czy działka ma zapewniony dostęp przez cudzy grunt. Dla porządku: ta sama służebność po stronie nieruchomości obciążonej będzie ujawniona w dziale III, bo tam wpisuje się ograniczone prawa rzeczowe i obciążenia. To typowa dobra praktyka przy analizie księgi wieczystej: patrzeć jednocześnie na księgę nieruchomości władnącej i obciążonej, bo dopiero wtedy obraz prawny jest pełny.
W tym pytaniu łatwo pomylić działy księgi wieczystej, bo służebność gruntowa ma zawsze dwie strony: nieruchomość władnącą, która z prawa korzysta, oraz nieruchomość obciążoną, która to prawo musi znosić. Dla nieruchomości władnącej służebność jest uprawnieniem związanym z własnością, więc ujawnia się ją w dziale I-Sp. Ten dział nie opisuje samej działki jako przedmiotu ewidencyjnego, tylko prawa związane z jej własnością, na przykład udział w drodze albo właśnie służebność przejazdu przez sąsiednią nieruchomość.
Dział I-O ma zupełnie inną funkcję. Służy do oznaczenia nieruchomości: numerów działek, położenia, powierzchni, sposobu korzystania, czasem odniesień do danych z ewidencji gruntów i budynków. To miejsce bardziej „opisowe”, a nie dział praw korzystnych dla właściciela. Dział II dotyczy właściciela albo użytkownika wieczystego, więc szukanie tam służebności wynika zwykle z myślenia, że każde prawo związane z nieruchomością musi być przy właścicielu. No nie do końca tak to działa. Dział III natomiast jest bardzo podchwytliwy, bo rzeczywiście pojawiają się tam służebności, ale jako obciążenia nieruchomości. Czyli w księdze nieruchomości, przez którą ktoś ma prawo przejeżdżać, wpis będzie w dziale III. Z mojego doświadczenia najlepsza metoda to zadać sobie pytanie: czy dana działka korzysta z prawa, czy jest nim obciążona? Jeśli korzysta, patrzymy na I-Sp; jeśli znosi cudze prawo, patrzymy na III.
Dział I-O ma zupełnie inną funkcję. Służy do oznaczenia nieruchomości: numerów działek, położenia, powierzchni, sposobu korzystania, czasem odniesień do danych z ewidencji gruntów i budynków. To miejsce bardziej „opisowe”, a nie dział praw korzystnych dla właściciela. Dział II dotyczy właściciela albo użytkownika wieczystego, więc szukanie tam służebności wynika zwykle z myślenia, że każde prawo związane z nieruchomością musi być przy właścicielu. No nie do końca tak to działa. Dział III natomiast jest bardzo podchwytliwy, bo rzeczywiście pojawiają się tam służebności, ale jako obciążenia nieruchomości. Czyli w księdze nieruchomości, przez którą ktoś ma prawo przejeżdżać, wpis będzie w dziale III. Z mojego doświadczenia najlepsza metoda to zadać sobie pytanie: czy dana działka korzysta z prawa, czy jest nim obciążona? Jeśli korzysta, patrzymy na I-Sp; jeśli znosi cudze prawo, patrzymy na III.