Na przedstawionym fragmencie mapy najbardziej stromy stok jest na odcinku oznaczonym cyfrą
Prawidłowa odpowiedź to odcinek oznaczony cyfrą 1, bo tam linie poziomic są najbliżej siebie. To właśnie bliskość poziomic na mapie topograficznej świadczy o największym nachyleniu stoku terenu – im ciaśniej, tym stromiej, taka stara prawda wszystkich, którzy korzystają z map w praktyce czy to w geodezji, czy nawigacji terenowej. W branży, szczególnie gdy chodzi o planowanie tras czy ocenę zagrożeń osuwiskowych, zawsze patrzy się na odległość między liniami, bo to daje najbardziej wiarygodny obraz stromizny. W realnych zastosowaniach, np. przy projektowaniu dróg czy tras turystycznych, takie miejsca omija się szerokim łukiem, bo wykopanie czegokolwiek na stromym stoku to proszenie się o kłopoty techniczne, większe koszty i ryzyko osuwisk. Z mojego doświadczenia najlepsi fachowcy zawsze podkreślają, żeby nie lekceważyć mapy i dobrze czytać poziomice, bo to podstawa każdego bezpiecznego planowania przestrzennego i budowlanego. Warto też pamiętać, że umiejętność szybkiego rozpoznania stromych fragmentów terenu jest bardzo praktyczna, choćby podczas pieszych wędrówek, gdzie błędne odczytanie stromizny może skończyć się nieprzyjemną niespodzianką w terenie.
Wybierając coś innego niż odcinek 1, łatwo wpaść w typową pułapkę myślenia, że wysokość liczbowo oznaczona czy obecność większej ilości poziomic sugeruje większą stromiznę. To bardzo powszechny błąd, szczególnie gdy ktoś nie ma jeszcze praktyki w czytaniu map topograficznych. W rzeczywistości jednak kluczowa jest nie suma poziomic czy ich położenie względem siebie, tylko odległość pomiędzy nimi. Linie poziomic rysowane są w równych odstępach wysokościowych, a więc tam, gdzie leżą blisko siebie – stok jest stromy, a tam gdzie są daleko – stok jest łagodny. Jeśli więc np. odcinek 2 lub 3 wydał się bardziej stromym, to prawdopodobnie chodziło o to, że poziomice tam przebiegają przez większy obszar lub otaczają kulminację, co może mylić, ale fachowo patrzy się na zagęszczenie linii. Często osoby początkujące koncentrują się na wysokości liczbowej (np. 257,1), podczas gdy tak naprawdę odcinek przy najgęściej upakowanych liniach jest najtrudniejszy do pokonania w terenie, co przekłada się na realne utrudnienia np. w budowie infrastruktury czy planowaniu tras. Standardy kartograficzne jasno definiują tę zasadę i stosują ją również w systemach informacji geograficznej (GIS). Pamiętaj, że praktyczne czytanie mapy polega na analizie rozstawu poziomic, a nie samych liczb czy powierzchni zamkniętych przez linie.