Do III klasy niebezpieczeństwa pożarowego zalicza się produkty naftowe o temperaturze zapłonu
Kluczowe jest tu pojęcie temperatury zapłonu, czyli najniższej temperatury, przy której pary produktu tworzą z powietrzem mieszaninę zdolną do zapalenia się od zewnętrznego źródła ognia. Do III klasy niebezpieczeństwa pożarowego zalicza się produkty naftowe o temperaturze zapłonu od 55°C do 100°C, więc zakres 55°C-100°C jest właściwy. W praktyce dotyczy to m.in. wielu cięższych frakcji naftowych, części olejów napędowych, olejów opałowych czy niektórych produktów magazynowanych w zbiornikach kopalnianych i bazach paliw. Moim zdaniem warto zapamiętać, że im niższa temperatura zapłonu, tym większe ryzyko powstania atmosfery palnej już w zwykłych warunkach otoczenia. Przy produktach III klasy zagrożenie nadal jest realne, szczególnie przy podgrzewaniu, rozlewaniu, złej wentylacji albo zabrudzeniu instalacji. Dobre praktyki branżowe wymagają sprawdzania karty charakterystyki, oznakowania zbiorników, eliminacji źródeł zapłonu, uziemienia instalacji i stosowania zasad ppoż. oraz ATEX tam, gdzie może powstać atmosfera wybuchowa. Temperaturę zapłonu oznacza się metodami laboratoryjnymi, np. w tyglu zamkniętym, zgodnie z odpowiednimi normami badawczymi typu PN-EN ISO. To nie jest tylko definicja z tabelki, bo od tej klasy zależy sposób magazynowania, transportu, pobierania próbek i organizacji prac gorących.
W tym pytaniu najczęstszy błąd polega na pomyleniu klasy niebezpieczeństwa pożarowego z ogólnym odczuciem, że produkt naftowy pali się łatwo albo trudno. Sama nazwa produktu nie wystarcza. Decydująca jest temperatura zapłonu, czyli parametr badany w określonych warunkach laboratoryjnych, a nie temperatura samozapłonu ani temperatura wrzenia. Zakresy 35°C-55°C i 45°C-75°C mogą wydawać się wiarygodne, bo częściowo zahaczają o wartości spotykane dla paliw lżejszych, ale nie opisują III klasy. Są zbyt nisko ustawione albo nachodzą na granice innych grup, przez co rozmywają sens klasyfikacji. W ochronie przeciwpożarowej takie przesunięcie o kilkanaście stopni to nie drobiazg, bo może zmienić wymagania dla wentylacji, stref zagrożenia wybuchem, doboru armatury, oznakowania i procedur magazynowania. Z kolei zakres 75°C-120°C jest zawężony i przesunięty w stronę mniej lotnych produktów. Kto wybiera taki wariant, często myśli, że III klasa dotyczy tylko produktów prawie niepalnych w normalnej temperaturze, a to nie do końca tak. Produkty o temperaturze zapłonu od 55°C do 100°C nadal wymagają ostrożności, szczególnie przy podgrzewaniu, przelewaniu, czyszczeniu zbiorników i pobieraniu próbek. W praktyce trzeba opierać się na tabelach klasyfikacyjnych, karcie charakterystyki i dobrych zasadach ppoż., a nie na intuicji typu cięższe paliwo, więc na pewno bezpieczne. Taka intuicja bywa zdradliwa, zwłaszcza w zamkniętych przestrzeniach i przy słabej wentylacji.