Eksploatacja gazu ziemnego ze złóż zalegających na głębokości powyżej 1000 m odbywa się
W złożach gazu ziemnego zalegających głęboko, czyli powyżej 1000 m, eksploatacja najczęściej odbywa się metodą samoczynnego wypływu, bo gaz ma własną energię złożową. Ciśnienie panujące w złożu jest na tyle duże, że po udostępnieniu odwiertu gaz sam przemieszcza się przez strefę przyodwiertową, rurki wydobywcze i głowicę eksploatacyjną na powierzchnię. W praktyce steruje się tym wypływem przez zasuwy, zwężki dławiące i armaturę głowicy, żeby nie dopuścić do zbyt gwałtownego spadku ciśnienia, wynoszenia piasku albo uszkodzenia złoża. Moim zdaniem to jest ważna rzecz do zapamiętania: sprężarki zwykle pomagają później w transporcie lub podnoszeniu ciśnienia gazu w instalacji, ale nie są podstawową metodą wydobycia gazu ze złoża głębokiego. Dobra praktyka kopalniana wymaga obserwacji ciśnienia głowicowego, ciśnienia dennego, wydajności oraz składu gazu, bo na tej podstawie ustala się bezpieczny reżim pracy odwiertu. Taki sposób eksploatacji jest prostszy energetycznie i bardziej naturalny dla gazu niż metody sztucznego wynoszenia stosowane np. przy ropie.
W tym pytaniu łatwo pomylić wydobycie gazu z jego późniejszym sprężaniem albo z metodami stosowanymi przy eksploatacji ropy naftowej. Sprężarki wielostopniowe i jednostopniowe są bardzo ważne w gazownictwie, ale ich główne zadanie to zwykle podnoszenie ciśnienia gazu w instalacjach powierzchniowych, na tłoczniach, w układach przesyłowych albo w procesach technologicznych. Nie oznacza to jednak, że gaz ze złoża głębokiego wydobywa się właśnie dzięki sprężarce ustawionej jako podstawowy środek eksploatacji odwiertu. Przy głębokościach powyżej 1000 m ciśnienie złożowe zazwyczaj jest znaczne i to ono napędza przepływ gazu do odwiertu oraz dalej na powierzchnię. Z mojego doświadczenia uczniowie często myślą: głębiej = trzeba pompować albo sprężać. W przypadku gazu to rozumowanie bywa odwrotne, bo większa głębokość często oznacza większe ciśnienie naturalne. Gazodźwig również nie pasuje tutaj jako odpowiedź, ponieważ jest to metoda wspomagania wydobycia cieczy, głównie ropy, przez wtłaczanie gazu do kolumny wydobywczej w celu zmniejszenia gęstości mieszaniny. Dla samego gazu ziemnego nie ma sensu mówić o typowym gazodźwigu jako podstawowej metodzie eksploatacji, bo gaz nie trzeba unosić w taki sam sposób jak słup cieczy. Poprawne podejście polega na kontrolowanym samoczynnym wypływie przez uzbrojony odwiert, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, kontroli ciśnienia i ochrony złoża przed nadmiernym sczerpywaniem.