Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: GIW.01 - Eksploatacja otworowa złóż

Zawód: Technik górnictwa otworowego

Kategorie: Oczyszczanie i uzdatnianie gazu ziemnego

Słowa kluczowe: Lekkie węglowodory Odgazolinowanie gazu ziemnego Osuszanie gazu ziemnego Węgiel aktywny

Którą substancję można zastosować do odgazolinowania gazu ziemnego metodą adsorpcyjną?

A. Węgiel aktywny.
B. Piasek kwarcowy.
C. Glikol dietylenowy.
D. Żel krzemionkowy.

Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz M.09-X-15.05).

Węgiel aktywny jest właściwą substancją do odgazolinowania gazu ziemnego metodą adsorpcyjną, bo ma bardzo dużą powierzchnię właściwą i rozwiniętą strukturę porów. Dzięki temu potrafi zatrzymywać cięższe węglowodory obecne w gazie, czyli składniki typu propan, butany, pentany i wyższe frakcje C₃+, które tworzą tzw. gazolinę. W praktyce gaz przepuszcza się przez złoże adsorbentu, a cięższe składniki osadzają się na powierzchni węgla aktywnego. Potem złoże trzeba zregenerować, najczęściej przez ogrzewanie, parę wodną albo przepływ gazu regeneracyjnego. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: węgiel aktywny dobrze łapie związki organiczne i węglowodory, więc pasuje do takiego procesu. Dobra praktyka przemysłowa wymaga, żeby przed adsorberem usuwać krople cieczy, pył i nadmiar wody, bo inaczej złoże szybciej się zapycha i traci skuteczność. Kontroluje się też temperaturę, ciśnienie oraz moment przebicia złoża, czyli chwilę, gdy adsorbent przestaje skutecznie zatrzymywać składniki gazoliny. To jest typowe zagadnienie z uzdatniania gazu ziemnego, a nie zwykłej filtracji mechanicznej.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne procesy uzdatniania gazu, bo kilka podanych substancji rzeczywiście spotyka się w instalacjach przemysłowych. Piasek kwarcowy kojarzy się z filtracją i usuwaniem zanieczyszczeń mechanicznych, ale nie jest typowym adsorbentem do wychwytywania cięższych węglowodorów z gazu ziemnego. Może zatrzymać cząstki stałe albo pełnić funkcję materiału filtracyjnego, lecz nie ma tak rozwiniętej powierzchni aktywnej i właściwości sorpcyjnych jak węgiel aktywny. Glikol dietylenowy także może wprowadzać w błąd, bo glikole są powszechnie używane w gazownictwie, ale głównie do osuszania absorpcyjnego, czyli do usuwania pary wodnej z gazu. To inny cel technologiczny niż odgazolinowanie. Żel krzemionkowy jest adsorbentem, ale jego podstawowe zastosowanie to osuszanie gazu, ponieważ silnie wiąże wodę. Może adsorbować pewne związki, jednak w klasycznym ujęciu odgazolinowania adsorpcyjnego właściwym materiałem jest węgiel aktywny. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo adsorpcja i wybiera dowolny znany adsorbent. W technologii gazu trzeba patrzeć nie tylko na nazwę procesu, ale też na to, jaki składnik usuwamy: wodę, siarkowodór, rtęć, czy cięższe węglowodory. Z mojego doświadczenia, takie rozróżnienie bardzo pomaga na testach i potem w pracy przy instalacjach, gdzie zły dobór złoża oznacza spadek sprawności, szybsze przebicie adsorbera i kłopoty z jakością gazu handlowego.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja