Które urządzenie należy zastosować podczas wyciągania kolumny rur wydobywczych z odwiertu eksploatacyjnego?
Elewator jest właściwym urządzeniem, bo podczas wyciągania kolumny rur wydobywczych trzeba pewnie uchwycić rurę i przenieść jej ciężar na układ wyciągowy. W praktyce elewator obejmuje rurę, zwykle pod złączką lub w miejscu przewidzianym do bezpiecznego podwieszenia, i współpracuje z hakiem, wielokrążkiem oraz windą lub urządzeniem workover. Chodzi nie tylko o samo podniesienie rury, ale też o kontrolowane rozłączanie kolejnych odcinków kolumny, odkładanie ich na mostek i niedopuszczenie do upadku przewodu do odwiertu. Z mojego doświadczenia to jest jeden z tych elementów osprzętu, który wygląda dość prosto, ale od jego stanu technicznego zależy naprawdę dużo. Dobre praktyki branżowe wymagają dobrania elewatora do średnicy rur, typu połączeń, dopuszczalnego obciążenia roboczego oraz sprawdzenia zamknięcia i zabezpieczeń przed rozpoczęciem pracy. Przy wyciąganiu rur wydobywczych z odwiertu eksploatacyjnego nie improwizuje się z przypadkowymi podnośnikami czy uchwytami. Elewator ma zapewnić pewny chwyt, osiowe przeniesienie obciążenia i bezpieczną obsługę kolumny podczas operacji wyciągania.
Przy wyciąganiu kolumny rur wydobywczych najważniejsze jest bezpieczne uchwycenie przewodu rurowego i przeniesienie jego ciężaru na urządzenie wyciągowe. Do tego służy elewator, a nie elementy, które tylko kojarzą się z podnoszeniem albo pracami przy odwiercie. Wysięgnik może być częścią konstrukcji pomocniczej lub urządzenia transportowego, ale sam w sobie nie jest narzędziem do chwytania rur wydobywczych w czasie operacji wyciągania. Mylenie go z elewatorem wynika często z tego, że oba elementy występują w pobliżu urządzeń dźwigowych, jednak ich funkcja jest zupełnie inna. Nożyce wolnospadowe to narzędzie udarowe używane raczej przy pracach ratunkowych, odblokowywaniu lub uderzeniowym działaniu w przewodzie, a nie do normalnego wyciągania kolumny rur. Zastosowanie takiego narzędzia w tej sytuacji byłoby technicznie bez sensu i mogłoby pogorszyć stan wyposażenia odwiertu. Podnośnik hydrauliczny też może wytwarzać dużą siłę, ale nie zapewnia standardowego, pewnego chwytu rury oraz współpracy z ciągiem wyciągowym tak, jak robi to elewator. Typowy błąd polega tu na zbyt ogólnym rozumieniu słowa podnoszenie. W pracach wiertniczych i eksploatacyjnych nie wystarczy, że urządzenie coś uniesie. Musi jeszcze być dobrane do średnicy, masy kolumny, rodzaju złącz oraz wymagań bezpieczeństwa. Dlatego w dobrej praktyce stosuje się osprzęt przeznaczony dokładnie do tej operacji, a więc elewator.