Który rodzaj pompy przedstawia rysunek?
Na rysunku widać typową pompę wirową odśrodkową jednostopniową. Świadczy o tym przede wszystkim kształt korpusu spiralnego, czyli tak zwanej ślimacznicy, oraz osiowy króciec ssawny z przodu i króciec tłoczny wyprowadzony promieniowo ku górze. W środku takiej pompy pracuje jedno wirnikowe koło łopatkowe, dlatego mówimy o pompie jednostopniowej. Ciecz wpływa do środka wirnika, a potem pod wpływem siły odśrodkowej jest odrzucana na zewnątrz, gdzie energia prędkości zostaje częściowo zamieniona na ciśnienie. Moim zdaniem to jeden z najłatwiejszych typów pomp do rozpoznania po wyglądzie, bo ma bardzo charakterystyczny okrągły korpus i silnik ustawiony współosiowo. W praktyce takie pompy stosuje się do przetłaczania wody, solanki, lekkich produktów naftowych, cieczy technologicznych albo mediów pomocniczych w instalacjach kopalnianych i przemysłowych. Dobre praktyki wymagają sprawdzenia kierunku obrotów, osiowania sprzęgła lub poprawnego montażu pompy blokowej, zalania pompy przed rozruchem oraz kontroli NPSH, żeby nie dopuścić do kawitacji. W branży często odnosi się do norm i zaleceń typu PN-EN ISO 5199, ISO 9906 lub, dla cięższych zastosowań petrochemicznych, API 610. Ważne są też uszczelnienia wału, stan łożysk, brak drgań i praca w pobliżu punktu najlepszej sprawności, bo wtedy pompa mniej się grzeje i dłużej żyje.
W tym przypadku najłatwiej pomylić się przez samo słowo pompa, bo różne konstrukcje potrafią mieć podobny silnik elektryczny i króćce przyłączeniowe. Trzeba jednak patrzeć na zasadę działania i budowę części hydraulicznej. Pompa odśrodkowa wielostopniowa miałaby kilka wirników ustawionych szeregowo w jednym korpusie, zwykle korpus jest bardziej wydłużony, sekcyjny albo ma układ wielu stopni zwiększających ciśnienie. Na pokazanym rysunku nie widać takiej sekcyjnej budowy ani długiego zespołu hydraulicznego, tylko jedną komorę spiralną, co mocno wskazuje na jeden stopień. Pompa tłokowa z tłokiem wirującym należy już do grupy pomp wyporowych i jej praca polega na przemieszczaniu określonej objętości medium przez element roboczy, a nie na nadawaniu cieczy prędkości przez wirnik łopatkowy. Z zewnątrz takie urządzenia mają zwykle inny korpus, inne przestrzenie robocze i nie przypominają klasycznej ślimacznicy pompy odśrodkowej. Podobnie pompa tłokowa jednostronna ma cylinder, tłok wykonujący ruch posuwisto-zwrotny, zawory ssawne i tłoczne oraz mechanizm korbowy albo napęd hydrauliczny. Nie ma tu okrągłego korpusu z wirnikiem i osiowym ssaniem, tylko układ bardziej mechaniczny, często z wyraźną głowicą zaworową. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi króciec ssawny i tłoczny, więc wybiera dowolną pompę, zamiast rozpoznać elementy charakterystyczne. W praktyce technicznej, zwłaszcza przy eksploatacji instalacji, takie rozróżnienie jest ważne, bo pompy wirowe dobiera się głównie do wydajności i wysokości podnoszenia, a wyporowe do dokładnego przetłaczania objętości i pracy przy wyższych ciśnieniach. Z mojego doświadczenia, warto zapamiętać: ślimacznica, wirnik i płynny przepływ to zwykle pompa wirowa odśrodkowa, a cylinder, tłok i zawory to pompa tłokowa.