Na podstawie instrukcji kontroli sprężarek tłokowych małych wydajności określ, który element sprężarki powinien być poddawany kontroli pomiarowej.
W instrukcji kontroli sprężarek tłokowych małych wydajności kontrola pomiarowa jest oznaczona literą C i właśnie przy pozycji „stan instalacji elektrycznej oraz silnik” pojawia się zakres A, B, C. To oznacza, że nie wystarczy tylko rzucić okiem na przewody, obudowę silnika czy zaciski. Trzeba wykonać realne pomiary, np. rezystancji izolacji, ciągłości przewodu ochronnego, skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, a w praktyce także kontrolować prąd pobierany przez silnik i ewentualne przegrzewanie uzwojeń. Moim zdaniem to bardzo logiczne, bo napęd elektryczny jest jednym z miejsc, gdzie awaria może szybko przejść w poważne zagrożenie: porażenie, pożar, uszkodzenie sprężarki albo niekontrolowany postój instalacji. Dobre praktyki utrzymania ruchu i wymagania wynikające z DTR, instrukcji stanowiskowych oraz norm typu PN-HD 60364-6 czy PN-EN 60204-1 zakładają, że instalacja elektryczna maszyn musi być okresowo sprawdzana pomiarowo, nie tylko wizualnie. W tabeli inne elementy, takie jak manometr, zawór bezpieczeństwa czy olej, też podlegają kontroli, ale mają przypisany inny charakter sprawdzenia. Tutaj kluczowe jest słowo „pomiarowa”, czyli kontrola potwierdzona wynikiem pomiaru, a nie samą obserwacją.
W tym pytaniu łatwo pomylić dwa różne znaczenia słowa „kontrola”. W sprężarce tłokowej kontroluje się wiele elementów: olej, manometr, zawór bezpieczeństwa, szczelność instalacji, pasy klinowe, osłony i sam napęd. Nie każdy taki przegląd jest jednak kontrolą pomiarową w sensie podanym w instrukcji. Stan oleju w skrzyni korbowej jest oczywiście bardzo ważny, bo za niski poziom, zanieczyszczenie albo utrata lepkości może doprowadzić do zatarcia układu korbowego i przegrzania sprężarki. Taka kontrola ma jednak najczęściej charakter obsługowy i wizualny: sprawdza się poziom, barwę, obecność zanieczyszczeń, terminy wymiany. To nie jest ten element, przy którym instrukcja wskazuje rodzaj kontroli C. Zawór bezpieczeństwa też jest krytyczny, bo chroni zbiornik i układ przed nadmiernym ciśnieniem. Jego sprawdzenie powinno odbywać się zgodnie z DTR, instrukcją producenta i przepisami dozoru, ale w tabeli nie jest wskazany jako element kontroli pomiarowej. Podobnie manometr może zmylić, bo sam służy do pomiaru ciśnienia. Jednak pytanie nie pyta, które urządzenie coś mierzy, tylko który element sprężarki ma być objęty kontrolą pomiarową według instrukcji. Manometr podlega sprawdzeniu stanu, czytelności wskazań, szczelności przyłącza, ewentualnie wzorcowaniu w osobnym trybie metrologicznym, ale w tej konkretnej tabeli nie on ma przypisaną literę C. Typowy błąd polega tu na myśleniu: „skoro manometr mierzy, to odpowiedź musi być manometr”. A trzeba czytać kolumnę „rodzaj kontroli”. Kontrola pomiarowa dotyczy stanu instalacji elektrycznej oraz silnika, bo tam potrzebne są konkretne pomiary elektryczne, np. izolacji i ochrony przeciwporażeniowej.