Na schemacie gazociągu element przedstawiony na rysunku oznacza
Na takim schemacie gazociągu pokazany element oznacza zawór bezpieczeństwa, czyli armaturę zabezpieczającą instalację przed przekroczeniem dopuszczalnego ciśnienia roboczego. Charakterystyczne jest tu przedstawienie zaworu z elementem sprężynowym/odciążającym, a nie zwykłego przyrządu pomiarowego. W praktyce taki zawór otwiera się samoczynnie, gdy ciśnienie gazu wzrośnie powyżej nastawy, i odprowadza nadmiar medium do przewodu zrzutowego, kolektora wydmuchowego albo w bezpieczne miejsce, zależnie od projektu instalacji. Moim zdaniem to jeden z ważniejszych symboli na schematach technologicznych, bo od razu mówi: tu instalacja ma zabezpieczenie ciśnieniowe. W gazociągach, stacjach redukcyjno-pomiarowych i układach sprężania zawory bezpieczeństwa dobiera się według parametrów takich jak ciśnienie otwarcia, przepustowość, temperatura pracy, rodzaj gazu oraz dopuszczalne ciśnienie urządzenia chronionego. Dobre praktyki branżowe wymagają, żeby zawór był dostępny do kontroli, okresowo sprawdzany i plombowany po nastawie. Nie wolno go traktować jak zaworu regulacyjnego, bo on nie służy do bieżącego sterowania przepływem, tylko do awaryjnej ochrony ludzi, urządzeń i rurociągu przed rozerwaniem albo niekontrolowanym rozszczelnieniem.
Ten symbol łatwo pomylić z innymi elementami armatury albo aparatury kontrolno-pomiarowej, zwłaszcza gdy patrzy się tylko na ogólny kształt znaku, a nie na jego funkcję w układzie gazociągu. Wskaźnik temperatury na schematach technologicznych zwykle jest oznaczany jako przyrząd pomiarowy, często w postaci kółka lub oznaczenia literowego związanego z temperaturą, na przykład TI. Nie ma on symboliki sprężyny ani elementu upustowego, bo jego zadaniem jest tylko pokazanie temperatury gazu, a nie oddziaływanie na ciśnienie w instalacji. Wskaźnik przepływu również należy do aparatury pomiarowej. Informuje, czy gaz płynie i ewentualnie z jakim natężeniem, ale sam z siebie nie zabezpiecza rurociągu przed nadciśnieniem. Typowy błąd polega na tym, że każdy symbol wpięty w rurociąg traktuje się jako jakiś czujnik, a w praktyce schematy rozróżniają pomiar, regulację i zabezpieczenie. Zawór regulacyjny także nie jest właściwą odpowiedzią, mimo że wizualnie może kojarzyć się z armaturą zabudowaną na przewodzie. Zawór regulacyjny pracuje w sposób ciągły lub modulowany, sterując przepływem albo ciśnieniem według sygnału z regulatora. Zawór bezpieczeństwa działa inaczej: normalnie jest zamknięty, a otwiera się dopiero po przekroczeniu określonej nastawy. To taka ostatnia linia obrony instalacji. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać, że elementy bezpieczeństwa na schemacie trzeba czytać bardzo uważnie, bo ich pomylenie z pomiarem lub regulacją może prowadzić do złego rozumienia działania całego układu technologicznego.