Odgazolinowanie gazu ziemnego prowadzi się w celu usunięcia z gazu węglowodorów o masie cząsteczkowej większej od
Odgazolinowanie gazu ziemnego prowadzi się po to, żeby wydzielić z niego węglowodory cięższe od etanu, czyli w praktyce frakcję C₃+. Chodzi głównie o propan C₃H₈, butany C₄H₁₀ oraz cięższe składniki, np. pentany i heksany, które mogą tworzyć tzw. gazolinę naturalną lub składniki LPG. Etan C₂H₆ jest tu granicą podziału: metan i etan najczęściej pozostają w gazie handlowym, a cięższe węglowodory trzeba ograniczyć albo odzyskać. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, gdzie warto myśleć procesowo, a nie tylko pamięciowo. W instalacjach uzdatniania gazu robi się to, żeby obniżyć punkt rosy węglowodorów, uniknąć wykraplania cieczy w rurociągach i spełnić wymagania jakościowe gazu przesyłowego. W praktyce stosuje się np. absorpcję olejową, chłodzenie, separację niskotemperaturową albo procesy kriogeniczne. Dobra praktyka branżowa jest taka, że gaz nie może niekontrolowanie wykraplać kondensatu podczas transportu, bo to grozi spadkami przepustowości, uderzeniami cieczy, problemami pomiarowymi i korozją pod osadami. Dlatego odpowiedź etanu jest właściwa: odgazolinowanie dotyczy składników cięższych niż C₂, a nie samego metanu czy etanu.
W tym zagadnieniu łatwo pomylić skład gazu ziemnego z zakresem składników usuwanych w konkretnym procesie technologicznym. Gaz ziemny składa się głównie z metanu CH₄, a oprócz niego może zawierać etan C₂H₆, propan C₃H₈, butany C₄H₁₀, pentany, azot, CO₂, H₂S i parę wodną. Odgazolinowanie nie polega jednak na usunięciu wszystkiego, co jest cięższe od metanu. Gdyby tak to rozumieć, trzeba by usuwać również etan, a w typowym ujęciu procesu granicą jest właśnie etan, a odzyskuje się przede wszystkim składniki C₃+.
Wybór propanu przesuwa granicę za daleko. Propan jest już składnikiem, który powinien być objęty odgazolinowaniem, bo ma większą masę cząsteczkową niż etan i łatwiej przechodzi do fazy ciekłej przy ochłodzeniu lub wzroście ciśnienia. Zostawienie propanu w gazie może podnosić punkt rosy węglowodorów, co w eksploatacji rurociągu bywa kłopotliwe. Podobnie z butanem: traktowanie butanu jako granicy oznaczałoby, że propan nie jest usuwany, a to nie pasuje do sensu odgazolinowania. Butany i cięższe składniki oczywiście też są wydzielane, ale nie one wyznaczają poprawną granicę w tej definicji.
Typowy błąd myślowy polega na skojarzeniu gazoliny wyłącznie z bardzo ciężkimi składnikami, takimi jak pentany i wyższe, albo odwrotnie: z każdym składnikiem cięższym od metanu. W praktyce technologicznej patrzy się na frakcję C₃+, bo to ona decyduje o wykraplaniu kondensatu, wartości opałowej, stabilności parametrów gazu i możliwościach odzysku cennych produktów ciekłych. Z mojego doświadczenia, najlepiej zapamiętać to tak: osuszanie usuwa wodę, odsiarczanie usuwa związki siarki, a odgazolinowanie zabiera z gazu cięższe węglowodory od etanu, czyli głównie propan i wyżej.
Wybór propanu przesuwa granicę za daleko. Propan jest już składnikiem, który powinien być objęty odgazolinowaniem, bo ma większą masę cząsteczkową niż etan i łatwiej przechodzi do fazy ciekłej przy ochłodzeniu lub wzroście ciśnienia. Zostawienie propanu w gazie może podnosić punkt rosy węglowodorów, co w eksploatacji rurociągu bywa kłopotliwe. Podobnie z butanem: traktowanie butanu jako granicy oznaczałoby, że propan nie jest usuwany, a to nie pasuje do sensu odgazolinowania. Butany i cięższe składniki oczywiście też są wydzielane, ale nie one wyznaczają poprawną granicę w tej definicji.
Typowy błąd myślowy polega na skojarzeniu gazoliny wyłącznie z bardzo ciężkimi składnikami, takimi jak pentany i wyższe, albo odwrotnie: z każdym składnikiem cięższym od metanu. W praktyce technologicznej patrzy się na frakcję C₃+, bo to ona decyduje o wykraplaniu kondensatu, wartości opałowej, stabilności parametrów gazu i możliwościach odzysku cennych produktów ciekłych. Z mojego doświadczenia, najlepiej zapamiętać to tak: osuszanie usuwa wodę, odsiarczanie usuwa związki siarki, a odgazolinowanie zabiera z gazu cięższe węglowodory od etanu, czyli głównie propan i wyżej.