Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: GIW.01 - Eksploatacja otworowa złóż

Zawód: Technik górnictwa otworowego

Kategorie: Oczyszczanie i uzdatnianie gazu ziemnego BHP, substancje niebezpieczne i ppoż.

Słowa kluczowe: Osuszanie gazu ziemnego Strefy zagrożenia wybuchem Wykonanie przeciwwybuchowe Znak ostrzegawczy EX

Przedstawiony znak (posiadający żółte tło), znajdujący się na terenie instalacji osuszania gazu ziemnego, zawiera ostrzeżenie przed możliwością

Trójkątny żółty znak ostrzegawczy z czarnym napisem „EX”, oznaczający zagrożenie atmosferą wybuchową
A. ulatniania się z instalacji substancji toksycznych.
B. porażenia prądem elektrycznym.
C. wystąpienia atmosfery wybuchowej.
D. zapalenia się gazu ziemnego.

Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2015 (arkusz M.09-X-15.01).

Znak z napisem EX na żółtym tle ostrzega przed możliwością wystąpienia atmosfery wybuchowej. W instalacji osuszania gazu ziemnego jest to bardzo ważne, bo nawet mały wyciek metanu lub mieszaniny gazów w połączeniu z powietrzem może utworzyć mieszaninę palną w zakresie granic wybuchowości. To nie znaczy, że wybuch już trwa, tylko że w danym miejscu trzeba zakładać ryzyko pojawienia się strefy zagrożenia wybuchem, np. przy kołnierzach, zaworach, odwadniaczach, filtrach, kolumnach z glikolem albo przy odpowietrzaniu instalacji. Moim zdaniem ten znak jest jednym z tych, których nie wolno traktować jako zwykłej tabliczki na ścianie, bo przekłada się od razu na sposób pracy. W praktyce oznacza to stosowanie urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym, kontrolę szczelności, pomiary detektorami gazu, uziemianie elementów instalacji, zakaz używania otwartego ognia i narzędzi iskrzących bez odpowiedniego zezwolenia. Dobre praktyki wynikają m.in. z zasad ATEX, dyrektywy 1999/92/WE dla miejsc pracy oraz norm serii PN-EN 60079 dotyczących atmosfer wybuchowych. W takich strefach liczy się też wentylacja, właściwa klasyfikacja stref 0, 1, 2 oraz procedury prac niebezpiecznych pożarowo. Krótko mówiąc: znak EX informuje o ryzyku powstania mieszaniny wybuchowej, a nie tylko o ogólnym niebezpieczeństwie gazu.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka zagrożeń, bo instalacja osuszania gazu ziemnego faktycznie może mieć kontakt z różnymi czynnikami niebezpiecznymi. Trzeba jednak patrzeć na sam znak. Symbol EX w trójkątnym znaku ostrzegawczym odnosi się do atmosfery wybuchowej, czyli mieszaniny gazu, pary lub mgły z powietrzem, która po pojawieniu się źródła zapłonu może gwałtownie się spalić. To pojęcie jest szersze i bardziej techniczne niż samo stwierdzenie, że gaz ziemny może się zapalić. Zapalenie gazu jest skutkiem możliwego zdarzenia, natomiast znak ostrzega o warunkach, w których może dojść do wybuchu. Taka różnica w BHP ma znaczenie, bo od niej zależy dobór urządzeń Ex, klasyfikacja stref i sposób prowadzenia prac remontowych. Ulatnianie się substancji toksycznych oznaczałoby inne oznakowanie i zwykle odnosiłoby się do zagrożeń chemicznych, np. H₂S, metanolu albo innych substancji szkodliwych dla zdrowia. Sam gaz ziemny w typowych warunkach jest przede wszystkim palny i wybuchowy, choć może też wypierać tlen, ale to nie jest sens tego znaku. Porażenie prądem elektrycznym również ma odrębny symbol, najczęściej błyskawicę w trójkącie, stosowaną przy rozdzielnicach, kablach, transformatorach czy szafach sterowniczych. Typowy błąd myślowy polega na tym, że widzi się zakład gazowy i od razu wybiera pożar albo toksyczność, bez rozpoznania symbolu. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: EX = przestrzeń, w której może powstać atmosfera wybuchowa, więc myślimy o ATEX, wentylacji, detekcji gazu, uziemieniu i eliminacji źródeł zapłonu.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja