Temperaturę gazu ziemnego na odcinku pomiarowym zapisano w kolumnie 2 tabeli. Jakie wartości temperatury w skali Kelwina należy wpisać odpowiednio w kolumnie 3?
| Odwiert | Temperatura | |
|---|---|---|
| [°C] | [K] | |
| 1 | 2 | 3 |
| Odwiert X | −8 | |
| Odwiert Y | −2 | |
W tej tabeli trzeba było przeliczyć temperaturę z °C na K, czyli na skalę bezwzględną. Stosuje się zależność: temperatura w K = temperatura w °C + 273,15. Dla odwiertu X mamy -8°C + 273,15 = 265,15 K, a po zaokrągleniu do pełnych kelwinów wychodzi 265 K. Dla odwiertu Y: -2°C + 273,15 = 271,15 K, czyli 271 K. Dlatego poprawny wpis w kolumnie 3 to 265, 271. W praktyce pomiarowej gazu ziemnego takie przeliczenie jest ważne, bo temperatura bezwzględna wchodzi do obliczeń objętości, gęstości, współczynnika ściśliwości i korekcji warunków pomiaru. Moim zdaniem to jedno z tych prostych działań, które łatwo zlekceważyć, a potem potrafi popsuć całe rozliczenie wydobycia albo przepływu gazu. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby zawsze sprawdzić jednostkę: stopnie Celsjusza zapisujemy jako °C, ale kelwiny jako K, bez znaku stopnia.
W tym zadaniu najważniejsze jest poprawne przejście ze skali Celsjusza na skalę Kelvina. Nie odejmuje się tu temperatury od 273 ani nie traktuje się wartości ujemnych jak dodatnich. Wzór jest prosty: temperatura w K = temperatura w °C + 273,15. Gdy w tabeli mamy -8°C, to dodajemy 273,15 i otrzymujemy 265,15 K, czyli po zaokrągleniu 265 K. Dla -2°C wychodzi 271,15 K, czyli 271 K. Jeżeli pojawia się 273 K przy -2°C, to zwykle oznacza pomylenie z temperaturą 0°C, bo 0°C odpowiada około 273 K. Wartość 268 K dla -8°C sugeruje błąd rachunkowy albo dodanie niewłaściwej stałej. Z kolei wyniki 281 K i 275 K powstają często wtedy, gdy ktoś robi 273 - (-8) oraz 273 - (-2). Matematycznie zmienia się wtedy znak, ale fizycznie to nie ma sensu, bo temperatura ujemna w °C nadal jest niższa od 0°C, więc w kelwinach musi być mniejsza niż 273 K. W pomiarach gazu ziemnego taki szczegół jest istotny, bo temperatura wpływa na przeliczenia objętości gazu do warunków odniesienia i na poprawność bilansu. Z mojego doświadczenia najlepiej od razu zapamiętać: ujemne °C po przeliczeniu dają wartości poniżej 273 K, dodatnie °C powyżej 273 K.