Termometr zainstalowany na odcinku pomiarowym gazu wskazał wartość -6°C. Przy przeliczaniu ilości gazu na warunki normalne, wartość temperatury jest równa około
Temperaturę podaną w stopniach Celsjusza trzeba przy obliczeniach gazowych zamienić na kelwiny, bo równania gazowe pracują na temperaturze bezwzględnej. Robi się to bardzo prosto: temperatura w K = temperatura w °C + 273,15. Dla wskazania -6°C mamy więc -6 + 273,15 = 267,15 K, czyli po zaokrągleniu około 267 K. To właśnie dlatego poprawna jest wartość 267 K. W praktyce ma to duże znaczenie przy rozliczaniu ilości gazu, bo objętość gazu silnie zależy od temperatury i ciśnienia. Gaz zimniejszy zajmuje mniejszą objętość przy tym samym ciśnieniu, a cieplejszy większą. Moim zdaniem to jeden z tych prostych przeliczeń, które trzeba mieć dobrze utrwalone, bo pomyłka o kilkanaście kelwinów może dać zauważalny błąd w ilości gazu przeliczonej na warunki normalne. W układach pomiarowych stosuje się przeliczniki objętości, czujniki temperatury i ciśnienia, a dobrą praktyką branżową jest kontrola poprawności wskazań oraz okresowa legalizacja przyrządów pomiarowych. Warto też pamiętać: kelwinów nie zapisuje się jako °K, tylko po prostu K.
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie skali Celsjusza i skali Kelvina. Przy przeliczaniu ilości gazu na warunki normalne nie można używać temperatury w °C bezpośrednio, bo prawa gazowe wymagają temperatury bezwzględnej. Zero w skali Kelvina odpowiada zeru bezwzględnemu, a 0°C to 273,15 K. Dlatego dla temperatur ujemnych nie wykonuje się żadnych kombinacji typu odejmowanie od 273 w przypadkowy sposób ani zaokrąglanie do wygodnej wartości. Wystarczy dodać 273,15 do wartości w °C. Dla -6°C wychodzi 267,15 K, czyli około 267 K. Wyniki takie jak 257 K oznaczają zbyt duże obniżenie temperatury, jakby ktoś pomylił znak albo odjął dodatkowe 10 stopni. Wartość 277 K odpowiadałaby mniej więcej +4°C, więc nie pasuje do wskazania termometru -6°C. Z kolei 287 K to okolice +14°C, czyli temperatura zbliżona do temperatury odniesienia spotykanej czasem w praktyce pomiarowej, ale nie do rzeczywistego wskazania z odcinka pomiarowego. Z mojego doświadczenia takie błędy biorą się często z pamięciowego kojarzenia 273 K z warunkami normalnymi i 288 K z warunkami standardowymi, bez sprawdzenia co dokładnie pokazał termometr. W pomiarach gazu trzeba być konsekwentnym: najpierw odczyt, potem poprawna jednostka, potem dopiero przeliczenie objętości.