W ciągu ostatniej doby z odwiertu samoczynnego K – 12 wydobycie wyniosło 2 250 kg ropy naftowej i 247 m3 gazu ziemnego. Jaką wartość należy wpisać w kolumnie 6 raportu dobowego, jeżeli do dnia poprzedniego wydobycie wyniosło 23 345 kg ropy i 2 523 m3 gazu?
| Lp. | Nazwa i nr odwiertu | Wydobycie | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ropy [kg] | Gazu [ m3] | Wody [kg] | |||||
| dziś | od 1-go | dziś | od 1-go | dziś | od 1-go | ||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 1 | K – 10 | 2 540 | 25240 | 280 | 2776 | ||
| 2 | K – 12 | 2 250 | 247 | ||||
| 3 | |||||||
| …. | |||||||
| Razem | |||||||
W kolumnie 6 należy wpisać narastające wydobycie gazu ziemnego od 1-go dnia okresu rozliczeniowego, a nie wydobycie ropy. W tabeli kolumna 5 dotyczy gazu „dziś”, a kolumna 6 gazu „od 1-go”. Skoro do dnia poprzedniego odwiert K–12 dał 2 523 m³ gazu, a w ostatniej dobie doszło jeszcze 247 m³, to wykonujemy zwykłe dodawanie: 2 523 m³ + 247 m³ = 2 770 m³. Dlatego poprawny wpis do kolumny 6 to 2 770. Moim zdaniem najważniejsze w takich zadaniach jest spokojne czytanie nagłówków tabeli, bo bardzo łatwo pomylić kolumnę ropy z kolumną gazu. W praktyce raport dobowy jest podstawowym dokumentem rozliczania eksploatacji odwiertu, więc trzeba pilnować jednostek: ropa jest tu w kg, gaz w m³, a woda też w kg. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby nie mieszać tych wielkości bez jasno określonej procedury przeliczeniowej, np. przez gęstość albo wartość energetyczną. Tutaj żadnego przeliczania nie ma, tylko aktualizacja stanu narastającego dla gazu.
Błędne odpowiedzi wynikają głównie z pomylenia kolumn albo z łączenia wielkości, których nie wolno dodawać bez przeliczenia. W raporcie dobowym każda kolumna ma swoje znaczenie technologiczne i rozliczeniowe. Kolumna 6 nie oznacza całkowitego wydobycia wszystkiego z odwiertu, tylko wydobycie gazu ziemnego narastająco od 1-go dnia okresu. Dlatego nie należy brać pod uwagę masy ropy 23 345 kg ani dziennego wydobycia ropy 2 250 kg, jeżeli pytanie dotyczy gazu w m³. Wynik 25 595 powstaje po dodaniu 23 345 kg ropy i 2 250 kg ropy, czyli byłby logiczny dla narastającego wydobycia ropy, ale pasowałby do kolumny 4, a nie do kolumny 6. To częsty błąd w raportach: ktoś liczy dobrze arytmetycznie, ale dla nie tej kolumny. Wartości typu 3 023 albo 27 490 sugerują pomieszanie danych z różnych części tabeli albo dodawanie ropy i gazu jak jednej wspólnej produkcji. Technicznie to nie jest poprawne, bo kg i m³ opisują inne wielkości fizyczne. W eksploatacji złóż takie mieszanie jednostek psuje rozliczenie, bilans złoża i kontrolę pracy odwiertu. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw zaznaczyć sobie: gaz dziś = 247 m³, gaz do wczoraj = 2 523 m³, więc gaz od 1-go = 2 770 m³. Dopiero potem wpisywać liczbę do raportu.