W jaki sposób odbywa się uruchomienie indywidualnego żurawia pompowego IŻP?
Uruchomienie indywidualnego żurawia pompowego IŻP odbywa się za pomocą wyłącznika prądu z przyciskiem sterującym, bo napęd takiego urządzenia jest realizowany silnikiem elektrycznym i jego pracę włącza się przez układ sterowania zasilaniem. W praktyce operator nie rozpędza żurawia ręcznie ani nie podpina żadnych cięgien, tylko po sprawdzeniu stanowiska używa aparatury elektrycznej: wyłącznika, przycisku start/stop, zabezpieczeń przeciążeniowych i ewentualnie wyłącznika awaryjnego. To jest ważne z punktu widzenia BHP, bo żuraw pompowy ma elementy ruchome: kiwon, korbowody, przeciwwagi i pasy napędowe, które przy rozruchu mogą stanowić realne zagrożenie. Dobra praktyka jest taka, żeby przed uruchomieniem sprawdzić osłony, smarowanie, brak osób w strefie pracy, stan przewodów oraz czy urządzenie nie jest zablokowane po postoju. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, które dobrze pokazuje różnicę między samą konstrukcją żurawia a sposobem jego bezpiecznej obsługi. Wyłącznik z przyciskiem sterującym daje kontrolowany start i możliwość szybkiego zatrzymania, co jest zgodne z normalną eksploatacją urządzeń napędzanych elektrycznie na kopalni ropy.
W tym zagadnieniu łatwo pomylić sposób uruchomienia żurawia pompowego z różnymi metodami przeniesienia napędu albo rozruchem innych maszyn. Indywidualny żuraw pompowy IŻP jest typowym urządzeniem eksploatacyjnym przy odwiercie pompowanym, gdzie ruch posuwisto-zwrotny przewodu pompowego uzyskuje się z napędu elektrycznego przez przekładnię, układ korbowy i kiwon. Dlatego uruchamianie wykonuje się z poziomu aparatury elektrycznej, czyli wyłącznikiem prądu z przyciskiem sterującym, a nie przez mechaniczne podpinanie elementów napędu. Zapięcie cięgła do koła kieratowego kojarzy się raczej ze starymi rozwiązaniami mechanicznymi albo z samym przenoszeniem ruchu, a nie z bezpiecznym startem współczesnego IŻP. Dodatkowy silniczek rozruchowy może występować przy silnikach spalinowych albo niektórych większych agregatach, ale nie jest zasadniczym sposobem załączania żurawia pompowego z silnikiem elektrycznym. Autotransformator też bywa używany w elektrotechnice do ograniczenia prądu rozruchowego silnika, jednak to element specjalnego układu rozruchowego, a nie odpowiedź na pytanie o standardowe uruchomienie indywidualnego żurawia. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że ktoś słyszy słowo rozruch i od razu myśli o urządzeniu rozruchowym, zamiast o procedurze operatorskiej. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej zapamiętać: operator uruchamia IŻP z pulpitu lub skrzynki sterowniczej, po wcześniejszym sprawdzeniu strefy pracy i zabezpieczeń, bo maszyna po starcie od razu wykonuje ruchy o dużej energii.