Co oznacza termin adiustacja?
A. Naniesienie na szkicu dyspozycji do składu i łamania publikacji.
B. Sprawdzanie poprawności tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym.
C. Oznaczenie błędów składu na odbitkach próbnych.
D. Zmontowanie użytków w formę kopiową.
Adiustacja w tym ujęciu oznacza naniesienie na szkicu albo maszynopisie dyspozycji potrzebnych do składu i łamania publikacji. Chodzi więc o takie przygotowanie materiału, żeby składacz wiedział, co ma zrobić: jaki krój i stopień pisma zastosować, gdzie dać tytuł, śródtytuł, podpis pod ilustracją, wcięcia akapitowe, interlinię, wyróżnienia, paginację czy rozmieszczenie elementów na kolumnie. Moim zdaniem to jest jedna z tych czynności, które wyglądają niepozornie, ale mocno wpływają na jakość całej publikacji. Dobrze wykonana adiustacja porządkuje materiał przed składem, zmniejsza liczbę poprawek i ułatwia zachowanie spójności typograficznej. W praktyce może dotyczyć np. zaznaczenia, że tytuły rozdziałów mają być składane większym stopniem pisma, cytaty kursywą, a ilustracje mają wejść w konkretnych miejscach tekstu. W dobrej praktyce wydawniczej takie dyspozycje powinny być czytelne, jednoznaczne i zgodne z makietą oraz przyjętym stylem publikacji.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka etapów przygotowania publikacji, bo wszystkie są blisko siebie w procesie wydawniczo-poligraficznym. Sprawdzanie tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym dotyczy raczej redakcji, korekty językowej albo opracowania redakcyjnego. Tam ocenia się sens wypowiedzi, poprawność informacji, styl, składnię, czasem też konsekwencję terminologii. To ważne, ale nie jest tym samym co adiustacja rozumiana jako nanoszenie dyspozycji technicznych do składu i łamania. Typowy błąd polega na tym, że słowo adiustacja kojarzy się ogólnie z poprawianiem tekstu, a w poligrafii szkolnej nacisk jest często na instrukcje dla składu.
Oznaczanie błędów składu na odbitkach próbnych należy bardziej do korekty odbitki próbnej, czyli sprawdzania już złożonego materiału. Wtedy wychwytuje się literówki, złe przeniesienia, wdowy i bękarty, nieprawidłowe odstępy, błędy paginacji albo źle ustawione ilustracje. To etap kontrolny po składzie, a nie przygotowanie dyspozycji przed nim. Zmontowanie użytków w formę kopiową to z kolei montaż/impozycja, czyli przygotowanie układu stron lub użytków do wykonania formy drukowej. Tam myśli się o arkuszu drukarskim, spadach, paserach i kolejności stron po złamaniu arkusza. Adiustacja jest wcześniejsza i bardziej związana z organizacją treści na stronie. Najprościej zapamiętać: adiustacja mówi, jak tekst i elementy mają być złożone, korekta sprawdza, czy złożono dobrze, a montaż układa gotowe użytki pod druk.
Oznaczanie błędów składu na odbitkach próbnych należy bardziej do korekty odbitki próbnej, czyli sprawdzania już złożonego materiału. Wtedy wychwytuje się literówki, złe przeniesienia, wdowy i bękarty, nieprawidłowe odstępy, błędy paginacji albo źle ustawione ilustracje. To etap kontrolny po składzie, a nie przygotowanie dyspozycji przed nim. Zmontowanie użytków w formę kopiową to z kolei montaż/impozycja, czyli przygotowanie układu stron lub użytków do wykonania formy drukowej. Tam myśli się o arkuszu drukarskim, spadach, paserach i kolejności stron po złamaniu arkusza. Adiustacja jest wcześniejsza i bardziej związana z organizacją treści na stronie. Najprościej zapamiętać: adiustacja mówi, jak tekst i elementy mają być złożone, korekta sprawdza, czy złożono dobrze, a montaż układa gotowe użytki pod druk.