Wskaż liczbę arkuszy papieru formatu B1, niezbędną do wydrukowania 320 000 etykiet formatu B7.
W tym zadaniu kluczowe jest rozumienie szeregu formatów papieru według normy ISO 216. Format B7 powstaje z formatu B1 przez kolejne dzielenie arkusza na pół: B1 → B2 → B3 → B4 → B5 → B6 → B7. Mamy więc sześć podziałów, a każdy podział podwaja liczbę mniejszych użytków. Z jednego arkusza B1 otrzymamy 2⁶, czyli 64 arkusze formatu B7. Skoro trzeba wydrukować 320 000 etykiet, to liczymy: 320 000 ÷ 64 = 5 000 arkuszy B1. Odpowiedź 5 000 jest więc poprawna. W praktyce poligraficznej taki rachunek jest podstawą kalkulacji zużycia papieru, chociaż przy realnej produkcji trzeba by jeszcze uwzględnić spady, marginesy technologiczne, chwytak maszyny, odstępy między etykietami oraz naddatek na rozruch i odpady. Moim zdaniem to dobre zadanie, bo pokazuje, że znajomość formatów nie jest teorią do zeszytu, tylko normalnie pomaga przy planowaniu nakładu i kosztów materiału.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na złym policzeniu, ile razy trzeba podzielić arkusz B1, żeby dojść do formatu B7. W szeregu formatów ISO 216 każdy następny format ma o połowę mniejszą powierzchnię, więc liczba użytków za każdym krokiem się podwaja. Od B1 do B7 jest sześć przejść: B1 → B2, B2 → B3, B3 → B4, B4 → B5, B5 → B6 i B6 → B7. To daje 64 etykiety B7 z jednego arkusza B1, a nie 128, 32 czy jakaś wartość wyliczona na oko. Wynik 2 500 sugerowałby, że z jednego arkusza B1 da się uzyskać 128 etykiet B7, czyli jakby wykonano siedem podziałów zamiast sześciu. Wynik 10 000 oznaczałby tylko 32 etykiety z arkusza, czyli zatrzymanie się poziom wyżej, praktycznie jak przy formacie B6. Z kolei 2 000 arkuszy wymagałoby aż 160 etykiet z jednego B1, co nie pasuje do standardowego szeregu formatów i geometrii arkusza. Dobra praktyka jest taka, żeby nie zgadywać z proporcji boków, tylko policzyć różnicę numerów formatów i zastosować zasadę podwajania: różnica 6 oznacza 2⁶ = 64 użytki. Dopiero po takim teoretycznym obliczeniu można w prawdziwej kalkulacji dodać zapas technologiczny, odpady, spady i ograniczenia wynikające z impozycji na maszynie drukującej.