Jaką minimalną liczbę arkuszy B4 należy przygotować do wydrukowania 120 wizytówek w formacie 100 x 50 mm?
Minimalna liczba arkuszy wynosi 8 szt., bo arkusz B4 w normie ISO ma format 250 × 353 mm. Wizytówka ma 100 × 50 mm, więc trzeba sprawdzić najkorzystniejsze ułożenie na arkuszu, czyli prostą impozycję. Przy układzie, gdzie bok 50 mm idzie po szerokości 250 mm, mieści się 5 wizytówek, bo 250 ÷ 50 = 5. Po długości 353 mm mieści się 3 sztuki po 100 mm, bo 353 ÷ 100 = 3, zostaje jeszcze 53 mm zapasu. Na jednym arkuszu można więc rozmieścić 5 × 3 = 15 wizytówek. Dla nakładu 120 sztuk wychodzi 120 ÷ 15 = 8 arkuszy. Moim zdaniem to bardzo typowe zadanie z praktyki drukarni cyfrowej: zanim puści się druk, warto zrobić szybki montaż użytków i policzyć wydajność arkusza. W realnej produkcji trzeba by jeszcze uwzględnić spady, margines chwytaka, odstępy między użytkami i linie cięcia, ale w tym zadaniu liczymy minimalnie według formatu netto, dlatego 8 arkuszy jest poprawne.
W tym zadaniu najważniejsze jest nie samo dzielenie 120 przez przypadkową liczbę, tylko poprawne rozplanowanie wizytówek na arkuszu B4. Format B4 według szeregu ISO ma 250 × 353 mm, a wizytówka 100 × 50 mm. Trzeba więc sprawdzić, ile takich prostokątów realnie zmieści się na arkuszu przy korzystnym obrocie. Jeżeli ułożymy wizytówki tak, aby bok 50 mm mieścił się na szerokości 250 mm, otrzymamy 5 sztuk w jednym rzędzie. Po drugim boku arkusza, czyli na długości 353 mm, mieszczą się 3 wizytówki po 100 mm. Daje to łącznie 15 użytków na arkuszu, a wtedy 120 sztuk wymaga dokładnie 8 arkuszy. Wyniki większe, takie jak 10, 12 albo 14 sztuk, zwykle biorą się z mniej korzystnego montażu albo z pominięcia możliwości obrócenia wizytówki. Czasem ktoś układa 100 mm na szerokości 250 mm i 50 mm na długości 353 mm, co daje 2 × 7 = 14 sztuk z arkusza. To nadal dużo, ale nie jest to układ maksymalny, więc nie daje minimalnej liczby arkuszy. Inny częsty błąd to doliczanie dużych odstępów technologicznych bez informacji w treści zadania. W prawdziwej drukarni oczywiście trzeba zostawić spad, pasery, marginesy maszyny i miejsce na cięcie, zwłaszcza przy gilotynie. Jednak egzaminacyjnie pytanie dotyczy minimalnej liczby arkuszy przy formacie 100 × 50 mm, więc liczymy z geometrii arkusza. Z mojego doświadczenia najlepiej zawsze narysować sobie mały schemat impozycji, bo wtedy od razu widać, który kierunek ułożenia jest bardziej opłacalny.