Na podstawie zamieszczonego fragmentu faktury oblicz, jaką kwotę brutto zapłaci klient.
Fragment faktury sprzedaży
| Nazwa towaru | J.m. | Ilość | Cena netto | Wartość netto | VAT % | Kwota VAT | Wartość brutto |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Herbata czarna 28 g (20 torebek) | op. | 50 | 1,50 | 75,00 | 23 | ||
| Mąka pszenna razowa | kg | 30 | 7,00 | 210,00 | 5 | ||
| Kawa rozpuszczalna 200 g | szt. | 20 | 20,00 | 400,00 | 23 |
Zestawienie sprzedaży według stawek podatku
| Stawka VAT | Wartość netto | Kwota VAT | Wartość brutto |
|---|---|---|---|
| 23% | 475,00 | ||
| 8% | |||
| 5% | 210,00 | ||
| 0% | |||
| zw. | |||
| Razem | x |
A. 584,25 zł
B. 842,55 zł
C. 685,00 zł
D. 804,75 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2021 (arkusz A.18-SG-21.01): Stawki VAT na fakturze zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r. (żywność podstawowa 5%).
Kwota 804,75 zł jest prawidłowa, bo w fakturze trzeba policzyć wartość brutto osobno dla każdej stawki VAT, a dopiero potem zsumować wyniki. To jest bardzo ważna zasada w dokumentacji sprzedażowej: nie miesza się stawek podatku, bo herbata i kawa mają VAT 23%, a mąka ma VAT 5%. Najpierw grupujemy wartości netto według stawek. Dla stawki 23% mamy 75,00 zł za herbatę oraz 400,00 zł za kawę, czyli razem 475,00 zł netto. Podatek wynosi 475,00 × 23% = 109,25 zł, więc wartość brutto tej grupy to 475,00 + 109,25 = 584,25 zł. Dla stawki 5% mamy mąkę: 210,00 zł netto. VAT wynosi 210,00 × 5% = 10,50 zł, a brutto 220,50 zł. Razem klient zapłaci 584,25 + 220,50 = 804,75 zł. Moim zdaniem to dobry przykład z praktyki handlowej, bo na fakturach często występują różne stawki VAT i trzeba pilnować zestawienia według podatku. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw sprawdzić wartość netto pozycji, potem stawkę VAT, następnie kwotę podatku i dopiero na końcu sumę brutto. W kasie, w programie sprzedażowym albo przy kontroli faktury taki schemat pomaga szybko wyłapać pomyłki.
W tym zadaniu najczęstszy problem polega na tym, że łatwo potraktować całą fakturę tak, jakby wszystkie towary miały jedną stawkę VAT albo pominąć część pozycji. Wartość 685,00 zł to tylko suma netto: 75,00 + 210,00 + 400,00. Taka kwota nie jest tym, co klient płaci jako należność końcową, ponieważ na fakturze sprzedaży należy doliczyć podatek VAT. Netto jest podstawą opodatkowania, a brutto to kwota do zapłaty. W praktyce handlowej pomylenie tych wartości może skutkować źle wystawioną fakturą albo błędnym rozliczeniem z klientem. Kwota 842,55 zł powstaje wtedy, gdy do całej wartości netto 685,00 zł doliczy się 23% VAT. To wygląda logicznie na pierwszy rzut oka, ale jest niezgodne z zasadą rozliczania sprzedaży według stawek podatku. Mąka ma stawkę 5%, więc nie wolno objąć jej podatkiem 23%. Z kolei 584,25 zł to poprawna wartość brutto, ale tylko dla grupy towarów opodatkowanych stawką 23%, czyli herbaty i kawy. Brakuje tam mąki opodatkowanej stawką 5%, dlatego wynik jest zaniżony. Poprawne podejście jest takie: grupujemy netto według VAT, liczymy podatek dla każdej grupy i sumujemy brutto. Dla 23% wychodzi 584,25 zł brutto, dla 5% wychodzi 220,50 zł brutto, razem 804,75 zł. Z mojego doświadczenia najlepiej zawsze patrzeć na tabelę zestawienia VAT, bo ona prowadzi krok po kroku do prawidłowej należności.