W trybie graficznym systemów Ubuntu lub SuSE Linux, do zainstalowania aktualizacji oprogramowania systemu można użyć programów
A. Synaptic lub YaST
B. Chromium lub XyGrib
C. Pocket lub Dolphin
D. Shutter lub J-Pilot
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2021 (arkusz EE.08-SG-21.01).
Synaptic i YaST to narzędzia używane w środowisku graficznym Linuksa do zarządzania oprogramowaniem, w tym do instalowania aktualizacji systemowych. Synaptic jest graficzną nakładką na system pakietów APT, spotykaną głównie w dystrybucjach opartych na Debianie, czyli także w Ubuntu i jego odmianach. Pozwala wyszukiwać pakiety, instalować je, usuwać, aktualizować oraz sprawdzać zależności między pakietami. YaST, czyli Yet another Setup Tool, jest charakterystyczny dla systemów SUSE i openSUSE. To rozbudowane centrum administracyjne, w którym można zarządzać repozytoriami, aktualizacjami, usługami, sprzętem i konfiguracją systemu. W praktyce administrator powinien korzystać z takich narzędzi, bo pobierają pakiety z zaufanych repozytoriów, kontrolują zależności i zmniejszają ryzyko uszkodzenia systemu. Moim zdaniem to jedna z najważniejszych różnic między instalowaniem programów w Linuksie a przypadkowym pobieraniem instalatorów z Internetu. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby aktualizacje wykonywać przez menedżer pakietów dystrybucji, najlepiej po odświeżeniu listy repozytoriów i z uprawnieniami administratora. W Ubuntu podobną rolę mogą pełnić też Software Updater, Ubuntu Software oraz polecenia apt update i apt upgrade w terminalu, a w SUSE narzędzia zypper i moduły YaST.
W tym pytaniu łatwo pomylić programy użytkowe z narzędziami administracyjnymi systemu. Sama obecność programu w systemie Linux nie oznacza jeszcze, że służy on do aktualizacji oprogramowania. Shutter to aplikacja do wykonywania zrzutów ekranu, a J-Pilot jest programem związanym z obsługą danych z urządzeń typu Palm/PDA. Mogą być przydatne w konkretnych zadaniach użytkownika, ale nie zarządzają pakietami systemowymi, repozytoriami ani zależnościami. Pocket kojarzy się raczej z usługą zapisywania treści do późniejszego czytania, a Dolphin to menedżer plików w środowisku KDE. Dolphin pozwala przeglądać katalogi, kopiować pliki czy montować zasoby, ale nie jest menedżerem aktualizacji systemu. Chromium to przeglądarka internetowa, a XyGrib służy do pracy z danymi meteorologicznymi, więc również nie są to narzędzia przeznaczone do utrzymywania systemu operacyjnego w aktualnym stanie. Typowy błąd myślowy polega tu na wyborze nazw, które brzmią znajomo albo linuksowo, zamiast sprawdzenia ich funkcji. W systemach Ubuntu i SUSE aktualizacje powinno wykonywać się przez mechanizmy dystrybucji: menedżery pakietów, graficzne centra aktualizacji albo narzędzia administracyjne takie jak Synaptic i YaST. Z mojego doświadczenia, korzystanie z przypadkowych aplikacji lub ręczne pobieranie paczek bez kontroli zależności szybko prowadzi do bałaganu w systemie. Dobra praktyka to używać oficjalnych repozytoriów, sprawdzać źródła pakietów i nie instalować aktualizacji z niepewnych stron, bo chodzi nie tylko o wygodę, ale też o bezpieczeństwo i stabilność systemu.