Przedstawiona na rysunku usterka, widoczna na ekranie komputera, nie może być spowodowana przez
A. spalenie rdzenia lub pamięci karty graficznej po overclockingu
B. uszkodzenie modułów pamięci operacyjnej
C. przegrzewanie się karty graficznej
D. złe napięcia podawane przez zasilacz
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz E.12-X-17.06).
Odpowiedź z uszkodzeniem modułów pamięci operacyjnej jest właściwa, bo pokazana usterka wygląda jak typowe artefakty graficzne: poziome pasy, przekłamania kolorów, powtarzające się bloki i zniekształcenia obrazu. Takie objawy najczęściej wiążą się z kartą graficzną, jej pamięcią VRAM, przegrzewaniem układu GPU albo niestabilnym zasilaniem. Z mojego doświadczenia, gdy karta graficzna dostaje za wysoką temperaturę albo po overclockingu zaczyna pracować niestabilnie, obraz potrafi rozsypać się dokładnie w taki sposób, jeszcze zanim system całkiem się zawiesi. Zwykła pamięć RAM komputera powoduje raczej restarty, błędy aplikacji, BSOD, problemy z uruchamianiem systemu albo błędy wykrywane w testach typu MemTest86. Nie daje zwykle takich lokalnych, regularnych zakłóceń obrazu na ekranie, szczególnie gdy mówimy o komputerze z osobną kartą graficzną. W praktyce diagnostykę zacząłbym od sprawdzenia temperatur GPU, stanu chłodzenia, napięć zasilacza, testu obciążeniowego grafiki oraz oględzin karty. Dobra praktyka serwisowa to też wyczyszczenie radiatora, kontrola wentylatora, sprawdzenie przewodów PCIe zasilacza i ewentualne testowanie karty w innym komputerze.
Widoczne na ekranie zakłócenia nie są zwykłym problemem z wyświetlaniem tekstu czy ustawieniem rozdzielczości, tylko wyglądają jak artefakty generowane przez układ graficzny. Dlatego przegrzewanie karty graficznej jak najbardziej może być przyczyną takiej awarii. Gdy GPU albo pamięci VRAM osiągają zbyt wysoką temperaturę, pojawiają się przekłamania pikseli, pasy, migotanie, kratki i losowe bloki kolorów. Często dzieje się to podczas gier, testów 3D albo po dłuższej pracy komputera, gdy chłodzenie jest zakurzone lub pasta termoprzewodząca straciła swoje właściwości. Moim zdaniem to jeden z najbardziej klasycznych objawów problemów z grafiką.
Niestabilne napięcia zasilacza też mogą prowadzić do podobnych usterek. Karta graficzna potrzebuje stabilnych linii zasilania, głównie 12 V, a słaby lub zużyty zasilacz potrafi powodować błędy pracy GPU, reset sterownika ekranu, zawieszenia i artefakty. Nie chodzi tylko o moc podaną na naklejce, ale o realną jakość napięć, tętnienia i sprawność pod obciążeniem. W serwisie nie powinno się tego zgadywać, tylko mierzyć albo testować na pewnym zasilaczu.
Spalenie rdzenia lub pamięci karty graficznej po overclockingu również pasuje do takiego obrazu. Zbyt wysokie taktowanie, podniesione napięcie i brak kontroli temperatur mogą trwale uszkodzić GPU lub VRAM. Typowym błędem myślowym jest wrzucanie wszystkich awarii komputera do jednego worka i wskazywanie pamięci RAM, bo ona też przechowuje dane. W tym przypadku chodzi jednak o etap generowania obrazu. Uszkodzona pamięć operacyjna częściej wywoła błędy systemu, restart, zawieszenie programu albo uszkodzenie danych w pamięci, a nie regularne, graficzne artefakty na ekranie. Wyjątkiem mogą być komputery ze zintegrowaną grafiką korzystającą z RAM jako pamięci obrazu, ale w typowym pytaniu serwisowym taki wygląd wskazuje przede wszystkim na tor graficzny.
Niestabilne napięcia zasilacza też mogą prowadzić do podobnych usterek. Karta graficzna potrzebuje stabilnych linii zasilania, głównie 12 V, a słaby lub zużyty zasilacz potrafi powodować błędy pracy GPU, reset sterownika ekranu, zawieszenia i artefakty. Nie chodzi tylko o moc podaną na naklejce, ale o realną jakość napięć, tętnienia i sprawność pod obciążeniem. W serwisie nie powinno się tego zgadywać, tylko mierzyć albo testować na pewnym zasilaczu.
Spalenie rdzenia lub pamięci karty graficznej po overclockingu również pasuje do takiego obrazu. Zbyt wysokie taktowanie, podniesione napięcie i brak kontroli temperatur mogą trwale uszkodzić GPU lub VRAM. Typowym błędem myślowym jest wrzucanie wszystkich awarii komputera do jednego worka i wskazywanie pamięci RAM, bo ona też przechowuje dane. W tym przypadku chodzi jednak o etap generowania obrazu. Uszkodzona pamięć operacyjna częściej wywoła błędy systemu, restart, zawieszenie programu albo uszkodzenie danych w pamięci, a nie regularne, graficzne artefakty na ekranie. Wyjątkiem mogą być komputery ze zintegrowaną grafiką korzystającą z RAM jako pamięci obrazu, ale w typowym pytaniu serwisowym taki wygląd wskazuje przede wszystkim na tor graficzny.