Autorskie prawo majątkowe twórcy do programu komputerowego
A. trwa 25 lat od daty pierwszej publikacji.
B. nie jest prawem zbywalnym.
C. nie jest ograniczone w czasie.
D. można przenosić na inną osobę.
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2016 (arkusz E.12-X-16.08).
Autorskie prawo majątkowe twórcy do programu komputerowego można przenosić na inną osobę, czyli jest to prawo zbywalne. W praktyce oznacza to, że autor programu może sprzedać albo przekazać majątkowe prawa autorskie np. firmie, klientowi, wydawcy oprogramowania albo innemu podmiotowi. To ważne przy tworzeniu aplikacji na zamówienie, pracy w software house albo przy wdrożeniach systemów w przedsiębiorstwie. Trzeba tylko pamiętać, że przeniesienie praw majątkowych powinno być jasno opisane w umowie, najlepiej na piśmie, z określeniem pól eksploatacji, np. utrwalanie programu, kopiowanie, modyfikowanie, dystrybucja czy udostępnianie przez sieć. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, które brzmią prawniczo, ale w IT wracają bardzo często. Czym innym jest przeniesienie praw, a czym innym licencja. Licencja zwykle daje prawo używania programu na określonych warunkach, ale nie musi przenosić własności praw majątkowych. W polskim prawie program komputerowy jest chroniony podobnie jak utwór literacki, a szczególne zasady dotyczą m.in. programów tworzonych przez pracownika w ramach obowiązków służbowych. Dobra praktyka branżowa to zawsze sprawdzać umowę, repozytorium, użyte biblioteki open source i dokumentację licencyjną, bo potem może być spory problem przy sprzedaży lub wdrażaniu aplikacji.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka różnych pojęć z prawa autorskiego i licencjonowania oprogramowania. Autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego nie są tym samym co autorskie prawa osobiste. Prawa osobiste, takie jak prawo do autorstwa utworu, zasadniczo są niezbywalne i trwale związane z twórcą. Natomiast prawa majątkowe służą do ekonomicznego korzystania z programu, czyli pozwalają decydować o kopiowaniu, sprzedaży, modyfikacji, dystrybucji czy udostępnianiu aplikacji. Właśnie dlatego mogą być przeniesione na inną osobę albo firmę. W praktyce dzieje się to bardzo często, np. gdy programista tworzy system dla klienta albo pracuje w firmie informatycznej. Stwierdzenie, że takie prawo nie jest zbywalne, wynika zwykle z mylenia praw majątkowych z osobistymi. To klasyczna pułapka na testach. Błędne jest też przekonanie, że ochrona trwa 25 lat od pierwszej publikacji. Dla programów komputerowych stosuje się ogólne zasady prawa autorskiego, a czas ochrony majątkowej jest co do zasady znacznie dłuższy, najczęściej 70 lat liczonych według reguł ustawy, np. od śmierci twórcy. Okres 25 lat może się komuś kojarzyć z innymi prawami własności intelektualnej albo z jakimiś uproszczonymi materiałami, ale nie pasuje tutaj. Nie można też mówić, że prawo majątkowe nie jest ograniczone w czasie. Bezterminowość bardziej kojarzy się z prawami osobistymi, a nie majątkowymi. W branży IT warto więc rozdzielać trzy sprawy: kto jest autorem, kto ma prawa majątkowe oraz kto ma tylko licencję na używanie programu. Z mojego doświadczenia, właśnie brak tego rozróżnienia powoduje najwięcej zamieszania przy umowach, wdrożeniach i przekazywaniu kodu źródłowego.