Komputer przy każdym uruchomieniu wyświetla komunikat o błędzie sumy kontrolnej CMOS, a data i godzina w BIOS-ie są resetowane. Wskazuje to na
A. uszkodzony kontroler klawiatury
B. uszkodzony zasilacz
C. uszkodzone porty USB
D. rozładowaną baterię podtrzymującą pamięć CMOS
Komunikat o błędzie sumy kontrolnej CMOS razem z resetowaniem daty i godziny w BIOS-ie bardzo typowo wskazuje na rozładowaną baterię podtrzymującą pamięć CMOS, najczęściej CR2032 o napięciu 3 V. CMOS/RTC przechowuje ustawienia firmware płyty głównej, takie jak data, godzina, kolejność bootowania, tryb pracy kontrolera SATA, ustawienia wentylatorów czy niektóre parametry sprzętowe. Gdy komputer jest wyłączony i odłączony od zasilania, te dane są podtrzymywane właśnie przez małą baterię na płycie głównej. Jeśli bateria padnie, BIOS/UEFI po starcie wykrywa, że zapisane ustawienia są niezgodne z oczekiwaną sumą kontrolną, więc ładuje wartości domyślne. Stąd komunikaty typu CMOS checksum error, CMOS battery low albo Date/Time not set. W praktyce dobra procedura serwisowa jest prosta: odłączyć komputer od zasilania, zachować podstawowe zasady ESD, wymienić baterię na nową CR2032 dobrej jakości, potem wejść do BIOS/UEFI i ustawić datę, godzinę oraz ewentualnie bootowanie i tryb SATA. Moim zdaniem to jedna z tych usterek, które wyglądają groźnie, a często kosztują kilka złotych i parę minut pracy. Warto jednak po wymianie sprawdzić, czy ustawienia utrzymują się po dłuższym odłączeniu zasilania, bo jeśli nie, problem może leżeć głębiej w płycie głównej.
W tej sytuacji najłatwiej pomylić objawy ogólnego problemu ze startem komputera z konkretną usterką podtrzymania ustawień BIOS/UEFI. Uszkodzony zasilacz może powodować restarty, wyłączanie się komputera pod obciążeniem, brak reakcji na przycisk power, piszczenie cewek albo niestabilną pracę dysków i karty graficznej. Nie jest jednak typową przyczyną tego, że po każdym uruchomieniu znika data i godzina z BIOS-u. Nawet jeśli zasilacz jest odłączony od sieci, ustawienia RTC powinny być utrzymane przez baterię CMOS, więc tutaj trop idzie gdzie indziej.
Uszkodzone porty USB też nie pasują do opisu. Problemy z USB objawiają się raczej brakiem wykrywania pendrive’a, myszki, klawiatury, błędami zasilania urządzeń albo komunikatami w systemie operacyjnym. Port USB nie przechowuje ustawień firmware i nie odpowiada za sumę kontrolną CMOS. Podobnie kontroler klawiatury, choć historycznie był ważnym elementem płyt głównych, nie jest elementem odpowiedzialnym za zegar czasu rzeczywistego ani za podtrzymanie konfiguracji BIOS-u. Jego awaria mogłaby powodować brak reakcji klawiatury podczas POST albo problemy z wejściem do Setupu, ale nie regularne resetowanie daty.
Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro komunikat pojawia się przy uruchamianiu, to ktoś od razu podejrzewa zasilanie, porty albo urządzenia wejścia. W diagnostyce sprzętu warto jednak patrzeć na zestaw objawów: błąd sumy kontrolnej CMOS plus powracająca data domyślna to prawie książkowy sygnał słabej baterii CR2032. Z mojego doświadczenia dobrze jest zacząć od najtańszej i najbardziej prawdopodobnej rzeczy, a dopiero potem szukać rzadkich awarii płyty głównej.
Uszkodzone porty USB też nie pasują do opisu. Problemy z USB objawiają się raczej brakiem wykrywania pendrive’a, myszki, klawiatury, błędami zasilania urządzeń albo komunikatami w systemie operacyjnym. Port USB nie przechowuje ustawień firmware i nie odpowiada za sumę kontrolną CMOS. Podobnie kontroler klawiatury, choć historycznie był ważnym elementem płyt głównych, nie jest elementem odpowiedzialnym za zegar czasu rzeczywistego ani za podtrzymanie konfiguracji BIOS-u. Jego awaria mogłaby powodować brak reakcji klawiatury podczas POST albo problemy z wejściem do Setupu, ale nie regularne resetowanie daty.
Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro komunikat pojawia się przy uruchamianiu, to ktoś od razu podejrzewa zasilanie, porty albo urządzenia wejścia. W diagnostyce sprzętu warto jednak patrzeć na zestaw objawów: błąd sumy kontrolnej CMOS plus powracająca data domyślna to prawie książkowy sygnał słabej baterii CR2032. Z mojego doświadczenia dobrze jest zacząć od najtańszej i najbardziej prawdopodobnej rzeczy, a dopiero potem szukać rzadkich awarii płyty głównej.