Komunikat „BIOS checksum error” wyświetlany podczas uruchamiania komputera oznacza najczęściej
A. uszkodzoną lub rozładowaną baterię na płycie głównej.
B. uszkodzony wentylator procesora.
C. brak nośnika z systemem operacyjnym.
D. błąd pamięci operacyjnej.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz E.12-X-17.01).
Komunikat „BIOS checksum error” najczęściej wskazuje na problem z podtrzymaniem ustawień firmware płyty głównej, czyli w praktyce na rozładowaną albo uszkodzoną baterię CMOS/RTC, zwykle typu CR2032. BIOS/UEFI przechowuje część ustawień konfiguracyjnych, takich jak data, godzina, kolejność bootowania, tryb pracy kontrolera SATA, ustawienia pamięci czy parametry sprzętowe. Dla tych danych obliczana jest suma kontrolna. Jeśli po uruchomieniu komputera suma się nie zgadza, płyta uznaje, że konfiguracja została utracona albo zmieniona w niepoprawny sposób i wyświetla błąd. Z mojego doświadczenia bardzo często razem z tym objawem pojawia się reset daty do wartości fabrycznej, np. 01.01.2000, oraz komunikat typu „CMOS checksum error - defaults loaded”. Dobra praktyka serwisowa jest prosta: najpierw sprawdzić napięcie baterii, najlepiej miernikiem, a potem wymienić ją na nową, markową CR2032. Po wymianie warto wejść do BIOS/UEFI, ustawić datę, godzinę, kolejność rozruchu i zapisać konfigurację. Dopiero jeśli problem wraca mimo sprawnej baterii, szuka się głębiej: uszkodzenia układu RTC, problemów z płytą główną albo rzadziej uszkodzenia samego firmware. To jest typowa diagnostyka sprzętowa, nie problem systemu Windows czy Linux.
Ten komunikat łatwo pomylić z innymi błędami startu komputera, bo pojawia się bardzo wcześnie, jeszcze zanim system operacyjny zacznie się ładować. Uszkodzony wentylator procesora zwykle daje inne objawy: alarm dźwiękowy, komunikat w stylu „CPU fan error”, gwałtowny wzrost temperatury albo wyłączenie komputera przez zabezpieczenie termiczne. Wentylator nie odpowiada za przechowywanie ustawień BIOS/UEFI ani za sumę kontrolną konfiguracji, więc łączenie go z checksum error jest takim skrótem myślowym: skoro błąd pojawia się przy starcie, to pewnie każdy element sprzętu może być winny. No właśnie nie każdy. Błąd pamięci RAM też zwykle objawia się inaczej: kodami POST, pikaniem głośniczka systemowego, zawieszaniem się komputera, restartami albo błędami w testach typu MemTest86. RAM jest sprawdzany przez procedurę POST, ale nie przechowuje na stałe konfiguracji BIOS po odłączeniu zasilania. Brak nośnika z systemem operacyjnym to jeszcze inna sytuacja. Wtedy komputer przechodzi POST, odczytuje ustawienia bootowania i dopiero potem informuje np. „No bootable device”, „Operating system not found” albo podobnie. „BIOS checksum error” oznacza problem wcześniejszy, związany z integralnością zapisanych ustawień firmware. W praktyce serwisowej najrozsądniej zacząć od baterii CMOS, bo to tania, częsta i szybka do sprawdzenia przyczyna. Moim zdaniem to jeden z tych przypadków, gdzie obserwacja daty i godziny w BIOS daje więcej niż długie zgadywanie.