Polecenie chkdsk /r w systemie Windows wyszukuje uszkodzone sektory i odzyskuje czytelne dane
A. kart rozszerzeń.
B. płyty głównej.
C. napędów płyt CD/DVD.
D. dysków twardych.
Polecenie chkdsk /r dotyczy diagnostyki dysków twardych, a dokładniej woluminów i systemu plików widzianych przez Windows. Przełącznik /r każe narzędziu wyszukać uszkodzone sektory, oznaczyć je jako nienadające się do dalszego użycia i spróbować odzyskać dane, które da się jeszcze odczytać. W praktyce uruchamia się je np. jako chkdsk C: /r, często po restarcie komputera, bo partycja systemowa jest używana przez Windows i nie da się jej normalnie zablokować w czasie pracy. Warto pamiętać, że /r zawiera też funkcję naprawczą podobną do /f, czyli próbuje poprawić błędy systemu plików, np. w strukturach NTFS. Moim zdaniem to jedno z tych poleceń, które trzeba znać, bo przydaje się przy komunikatach o uszkodzonym dysku, zawieszaniu systemu, problemach z kopiowaniem plików albo po nagłym zaniku zasilania. Dobra praktyka jest taka, żeby przed takim skanowaniem zrobić kopię zapasową ważnych danych, o ile dysk jeszcze pozwala na odczyt. Przy podejrzeniu awarii sprzętowej warto też sprawdzić SMART i nie katować dysku wieloma próbami, bo czasem można tylko pogorszyć sprawę.
chkdsk /r nie jest narzędziem do sprawdzania płyty głównej ani kart rozszerzeń, chociaż takie skojarzenie czasem się pojawia, bo objawy awarii komputera bywają podobne: zawieszanie, restarty, błędy odczytu czy wolna praca systemu. Płyta główna diagnozowana jest raczej przez testy POST, kody dźwiękowe BIOS/UEFI, pomiary napięć, kontrolę kondensatorów, aktualizację firmware albo narzędzia producenta. Karty rozszerzeń, na przykład karta graficzna, sieciowa czy kontroler, sprawdza się przez Menedżer urządzeń, sterowniki, testy obciążeniowe, logi systemowe i ewentualnie przełożenie do innego slotu. chkdsk nie ma dostępu do ich elektroniki w taki sposób, żeby wykrywać uszkodzone sektory, bo sektory dotyczą nośnika danych, a nie magistrali PCIe czy układów na laminacie. Napędy CD/DVD też nie są właściwą odpowiedzią w tym pytaniu. Płyta optyczna może mieć uszkodzoną powierzchnię, ale Windows nie naprawia jej sektorów poleceniem chkdsk /r tak, jak robi to dla woluminu na dysku. Nośnik optyczny jest zwykle tylko do odczytu albo wymaga specjalnego trybu nagrywania, więc nie można oznaczać jego fragmentów jako wyłączonych z użycia w typowy sposób. Najczęstszy błąd myślowy polega tu na tym, że ktoś widzi słowo „uszkodzone” i od razu myśli o dowolnym podzespole. W rzeczywistości polecenie działa na poziomie systemu plików i powierzchni logicznej nośnika masowego, głównie dysku twardego, a w nowszych komputerach także woluminów na innych dyskach. Przy realnej diagnostyce najlepiej łączyć chkdsk z odczytem SMART, kopią zapasową i oceną, czy nośnik nie nadaje się już po prostu do wymiany.