Którego kodu numerycznego należy użyć w poleceniu chmod w systemie Linux, aby właściciel folderu miał pełne uprawnienia, grupa miała uprawnienia odczytu i wykonania, a pozostali użytkownicy nie mieli żadnych uprawnień?
A. 570
B. 755
C. 751
D. 750
Kod 750 w chmod dokładnie odpowiada wymaganym uprawnieniom: właściciel ma pełne prawa, grupa może czytać i wykonywać, a pozostali użytkownicy nie mają dostępu. W zapisie numerycznym chmod każda cyfra oznacza sumę uprawnień: odczyt to 4, zapis to 2, wykonanie to 1. Dla właściciela pełne uprawnienia rwx dają 4 + 2 + 1 = 7. Dla grupy odczyt i wykonanie r-x to 4 + 1 = 5. Dla pozostałych brak uprawnień --- to 0. Razem wychodzi 750. W praktyce polecenie wyglądałoby np. tak: chmod 750 katalog. Dla folderów bit wykonania jest szczególnie ważny, bo pozwala „wejść” do katalogu i przechodzić przez jego strukturę. Bez x samo r przy katalogu niewiele daje w codziennej administracji. Moim zdaniem to jedno z tych zagadnień, które warto naprawdę zrozumieć, bo chmod używa się często przy konfiguracji usług, katalogów domowych, skryptów administracyjnych czy zasobów aplikacji. Dobra praktyka w Linuksie mówi, żeby nadawać tylko takie prawa, jakie są faktycznie potrzebne, zgodnie z zasadą najmniejszych uprawnień. Kod 750 jest dobrym przykładem takiego podejścia: właściciel zarządza katalogiem, grupa ma kontrolowany dostęp, a reszta systemu jest odcięta.
W chmod łatwo pomylić się, jeśli traktuje się cyfry jako przypadkowe ustawienia, a nie jako sumę konkretnych bitów uprawnień. Trzeba pamiętać, że każda pozycja w kodzie dotyczy innej klasy użytkowników: właściciela, grupy i pozostałych. Sama wartość cyfry też ma ścisłe znaczenie: 4 oznacza odczyt, 2 zapis, a 1 wykonanie. Pełny dostęp to więc 7, odczyt i wykonanie to 5, a brak dostępu to 0. Dlatego wymagany układ to 750, a nie warianty, w których ostatnia cyfra daje jakiekolwiek prawa innym użytkownikom albo zmienia prawa właściciela i grupy. Kod 751 zostawiłby pozostałym użytkownikom prawo wykonania, czyli w przypadku katalogu możliwość przejścia przez niego, jeśli znają nazwę podkatalogu lub pliku. To może być ryzykowne, szczególnie w katalogach z danymi usług albo użytkowników. Kod 755 daje pozostałym użytkownikom odczyt i wykonanie, czyli bardzo popularne ustawienie dla publicznie dostępnych katalogów, ale tutaj jest ono zbyt otwarte. Kod 570 odwraca sens uprawnień: właściciel miałby tylko odczyt i wykonanie, bez zapisu, a grupa dostałaby pełny dostęp. To nie spełnia warunku, że właściciel folderu ma mieć pełne uprawnienia. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na zapamiętywaniu gotowych kombinacji typu 755 albo 777 bez analizy, co one robią. W administracji Linuksem lepiej zawsze rozbić zapis na rwx i dopiero potem policzyć wartość numeryczną. To proste, a chroni przed nadaniem zbyt szerokich praw, co jest niezgodne z dobrą praktyką bezpieczeństwa i zasadą minimalnych uprawnień.