Przy uruchamianiu komputera pojawia się komunikat „CMOS checksum error press F1 to continue press DEL to setup”. Wciśnięcie klawisza DEL spowoduje
A. usunięcie pliku setup.
B. przejście do konfiguracji systemu Windows.
C. skasowanie zawartości pamięci CMOS.
D. wejście do BIOS-u komputera.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz E.12-X-13.05).
Komunikat „CMOS checksum error press F1 to continue press DEL to setup” pojawia się jeszcze przed startem systemu operacyjnego, na etapie POST, czyli autotestu wykonywanego przez BIOS/UEFI. Klawisz DEL w takim komunikacie oznacza wejście do programu konfiguracyjnego BIOS-u komputera, czasem nazywanego BIOS Setup albo UEFI Setup. Tam można sprawdzić i ustawić m.in. datę, godzinę, kolejność bootowania, tryb pracy dysków SATA, ustawienia pamięci, procesora oraz różne opcje zasilania. Sam błąd sumy kontrolnej CMOS zwykle informuje, że zapisane ustawienia BIOS-u są uszkodzone albo zostały zresetowane, bardzo często przez rozładowaną baterię CR2032 na płycie głównej. Z mojego doświadczenia to jedna z bardziej typowych usterek w starszych komputerach. Dobra praktyka serwisowa jest taka: wejść do BIOS-u, ustawić poprawną datę i godzinę, sprawdzić kolejność bootowania, zapisać zmiany opcją Save & Exit, a jeśli problem wraca po odłączeniu zasilania, wymienić baterię CMOS. To nie jest konfiguracja Windows, tylko niskopoziomowa konfiguracja sprzętu, uruchamiana zanim system w ogóle zacznie się ładować.
Ten komunikat nie dotyczy zwykłego pliku o nazwie setup ani żadnego programu instalacyjnego w systemie operacyjnym. Słowo „setup” w tym kontekście oznacza ekran ustawień firmware płyty głównej, czyli BIOS Setup albo w nowszych komputerach UEFI Setup. Dlatego naciśnięcie DEL nie usuwa żadnego pliku z dysku. Warto to rozróżniać, bo w serwisie komputerowym często pracuje się na poziomie niższym niż Windows, jeszcze zanim dysk systemowy zostanie odczytany. Nie dochodzi też do automatycznego skasowania zawartości pamięci CMOS. Kasowanie CMOS wykonuje się zwykle przez zworkę CLR_CMOS, wyjęcie baterii na pewien czas albo odpowiednią opcję w BIOS-ie typu Load Setup Defaults. Sam klawisz DEL tylko otwiera konfigurację, a nie czyści ustawień. Podobnie nie jest to przejście do konfiguracji systemu Windows, bo Windows startuje dopiero później, po zakończeniu procedury POST i po wybraniu urządzenia rozruchowego. Typowy błąd myślowy polega tu na kojarzeniu słowa „setup” z instalatorem Windows albo z aplikacją na dysku. W rzeczywistości komunikat „CMOS checksum error” mówi o problemie z ustawieniami przechowywanymi w pamięci CMOS/RTC na płycie głównej. Najrozsądniejsze działanie to wejście do BIOS-u klawiszem DEL, sprawdzenie parametrów, zapisanie ustawień i ewentualna wymiana baterii CR2032, jeśli błąd powtarza się po każdym odłączeniu komputera od prądu.