Aby uporządkować pliki na dysku w celu przyśpieszenia pracy systemu, należy
A. odinstalować nieużywane programy.
B. wykonać defragmentację.
C. przeskanować dysk programem antywirusowym.
D. usunąć pliki tymczasowe.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2014 (arkusz E.12-X-14.01).
Defragmentacja jest właściwą odpowiedzią, bo jej zadaniem jest uporządkowanie fragmentów plików zapisanych na dysku, szczególnie na klasycznym dysku talerzowym HDD. Gdy plik jest podzielony na wiele części rozrzuconych po różnych obszarach nośnika, głowica dysku musi częściej przeskakiwać między sektorami. To wydłuża czas odczytu i zapisów, a system może działać ociężale, zwłaszcza przy uruchamianiu programów albo pracy z dużymi plikami. Defragmentator przenosi fragmenty tak, aby dane były ułożone bardziej ciągle. Z mojego doświadczenia, na starszych komputerach z HDD potrafiło to dać odczuwalną poprawę, choć nie zawsze cudowną. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw wykonać analizę dysku, zamknąć większe programy i nie przerywać operacji w trakcie. W Windows służy do tego narzędzie Optymalizuj dyski. Ważna uwaga: dla dysków SSD nie wykonuje się klasycznej defragmentacji jako metody przyspieszania, bo SSD nie mają głowicy, a nadmierne zapisy mogą skracać ich żywotność. Tam stosuje się raczej TRIM i optymalizację obsługiwaną przez system.
Usuwanie plików tymczasowych, odinstalowanie nieużywanych programów i skanowanie antywirusowe mogą być elementami konserwacji systemu, ale nie rozwiązują dokładnie problemu opisanego w pytaniu. Pytanie mówi o uporządkowaniu plików na dysku w celu przyśpieszenia pracy, a to w klasycznym rozumieniu odnosi się do defragmentacji, czyli zmniejszania rozproszenia fragmentów danych na nośniku HDD. Pliki tymczasowe zajmują miejsce i ich usunięcie może poprawić porządek w katalogach oraz zwolnić przestrzeń, ale nie układa istniejących plików w ciągłe bloki na powierzchni dysku. To trochę inny rodzaj porządków, bardziej sprzątanie śmieci niż organizowanie ułożenia danych. Odinstalowanie nieużywanych programów też bywa sensowne, bo zmniejsza liczbę usług, wpisów autostartu i zajętość dysku, jednak nie jest mechanizmem defragmentacji systemu plików. Skanowanie antywirusowe ma cel bezpieczeństwa: wykrywa złośliwe oprogramowanie, które faktycznie może spowalniać komputer, ale samo w sobie nie porządkuje struktury zapisu plików. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wszystkie działania przyspieszające komputer wrzuca się do jednego worka. W praktyce administrator dobiera narzędzie do objawu: brak miejsca usuwa się czyszczeniem, podejrzenie infekcji skanowaniem, zbędne aplikacje odinstalowaniem, a fragmentację plików na HDD właśnie defragmentacją. Moim zdaniem to rozróżnienie jest bardzo ważne na egzaminach i w normalnym serwisie, bo inaczej robi się dużo działań, ale niekoniecznie trafia się w przyczynę problemu.