Użytkownik zamierza zmodernizować swój komputer, zwiększając ilość pamięci RAM. Zainstalowana płyta główna ma parametry przedstawione w tabeli. Wybierając dodatkowe moduły pamięci, powinien pamiętać, aby
| Parametry płyty głównej | |
|---|---|
| Model | H97 Pro4 |
| Typ gniazda procesora | Socket LGA 1150 |
| Obsługiwane procesory | Intel Core i7, Intel Core i5, Intel Core i3, Intel Pentium, Intel Celeron |
| Chipset | Intel H97 |
| Pamięć | 4 x DDR3- 1600 / 1333/ 1066 MHz, max 32 GB, ECC, niebuforowana |
| Porty kart rozszerzeń | 1 x PCI Express 3.0 x16, 3 x PCI Express x1, 2 x PCI |
A. dokupione moduły miały łącznie pojemność większą niż 32 GB.
B. w obrębie jednego banku były ze sobą zgodne tak, aby osiągnąć najwyższą wydajność.
C. były to cztery moduły DDR4, o wyższej częstotliwości niż zainstalowana pamięć RAM.
D. były to trzy moduły DDR2, bez systemu kodowania korekcyjnego (ang. Error Correction Code).
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2021 (arkusz E.12-SG-21.01).
W tej sytuacji kluczowe jest dobranie modułów zgodnych ze specyfikacją płyty głównej i ze sobą nawzajem, szczególnie w obrębie tego samego kanału pamięci. Płyta H97 Pro4 obsługuje 4 gniazda DDR3 o częstotliwościach 1600, 1333 i 1066 MHz oraz maksymalnie 32 GB RAM. W praktyce oznacza to, że najlepiej montować moduły o takiej samej pojemności, częstotliwości, opóźnieniach CL i napięciu, np. 2 × 8 GB DDR3 1600 MHz zamiast mieszać przypadkowe kości z różnych zestawów. Dzięki temu kontroler pamięci może pracować stabilnie i często w trybie dual channel, co daje wyższą przepustowość niż przy źle dobranych modułach. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, które wydają się drobiazgiem, a potem robią różnicę przy stabilności komputera. Dobra praktyka serwisowa jest taka: sprawdzić instrukcję płyty głównej, listę zgodności QVL producenta, maksymalną pojemność na slot oraz typ pamięci. Nie wystarczy, że pamięć „pasuje mniej więcej”. Musi być DDR3, niebuforowana, zgodna z obsługiwanym taktowaniem i sensownie dobrana parametrami do już zainstalowanej pamięci.
Przy modernizacji pamięci RAM nie można kierować się tylko zasadą „im więcej i im szybciej, tym lepiej”, bo płyta główna narzuca konkretne ograniczenia sprzętowe. W tabeli wyraźnie podano maksymalną pojemność 32 GB, więc kupowanie modułów o łącznej pojemności większej niż ten limit nie ma sensu. Komputer najczęściej ich nie obsłuży w całości, może się nie uruchomić albo będzie działał niestabilnie. To typowy błąd: ktoś patrzy na liczbę slotów i zakłada, że można włożyć dowolnie duże kości, a tymczasem ograniczenie wynika z chipsetu, BIOS/UEFI i kontrolera pamięci w procesorze.
Nieprawidłowe jest też zakładanie, że można zastosować DDR4, bo ma wyższą częstotliwość. Ta płyta obsługuje DDR3, a DDR3 i DDR4 to różne standardy: mają inne napięcia pracy, inne rozmieszczenie wycięcia w złączu i inną obsługę przez kontroler pamięci. Takiego modułu po prostu nie powinno się próbować wciskać do slotu, bo można uszkodzić sprzęt. Podobnie DDR2 jest jeszcze starszym standardem i również nie jest zgodny mechanicznie ani elektrycznie z gniazdami DDR3. Trzy moduły także nie są najlepszym pomysłem pod kątem wydajności, bo konfiguracje dual channel zwykle najlepiej działają w parach o zgodnych parametrach. W praktyce serwisowej zawsze sprawdza się typ pamięci, maksymalną pojemność, obsługiwane taktowanie i zgodność modułów między sobą. Bez tego modernizacja RAM może skończyć się czarnym ekranem zamiast szybszym komputerem.
Nieprawidłowe jest też zakładanie, że można zastosować DDR4, bo ma wyższą częstotliwość. Ta płyta obsługuje DDR3, a DDR3 i DDR4 to różne standardy: mają inne napięcia pracy, inne rozmieszczenie wycięcia w złączu i inną obsługę przez kontroler pamięci. Takiego modułu po prostu nie powinno się próbować wciskać do slotu, bo można uszkodzić sprzęt. Podobnie DDR2 jest jeszcze starszym standardem i również nie jest zgodny mechanicznie ani elektrycznie z gniazdami DDR3. Trzy moduły także nie są najlepszym pomysłem pod kątem wydajności, bo konfiguracje dual channel zwykle najlepiej działają w parach o zgodnych parametrach. W praktyce serwisowej zawsze sprawdza się typ pamięci, maksymalną pojemność, obsługiwane taktowanie i zgodność modułów między sobą. Bez tego modernizacja RAM może skończyć się czarnym ekranem zamiast szybszym komputerem.