Dysk z systemem plików FAT32, na którym często wykonywane są operacje kasowania starych plików oraz zapisu nowych plików, ulega
A. fragmentacji.
B. relokacji.
C. kolokacji.
D. defragmentacji.
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz E.12-X-13.10).
Dysk z systemem plików FAT32, na którym często usuwa się stare pliki i zapisuje nowe, z czasem ulega fragmentacji. Chodzi o to, że plik nie zawsze może zostać zapisany w jednym ciągłym obszarze klastrów. Po kasowaniu plików powstają wolne „dziury” w różnych miejscach partycji, a FAT32 przy zapisie nowego pliku może rozrzucić jego fragmenty po kilku oddalonych od siebie obszarach. System plików nadal wie, gdzie są części pliku, bo przechowuje łańcuch klastrów w tablicy FAT, ale odczyt staje się mniej efektywny, szczególnie na klasycznych dyskach HDD. Głowica musi wtedy częściej przeskakiwać między miejscami na talerzu. Z mojego doświadczenia, na starszych komputerach z Windows było to bardzo widoczne: system działał coraz wolniej, a defragmentacja potrafiła realnie pomóc. Dobrą praktyką jest okresowe sprawdzanie stanu dysku i defragmentowanie partycji FAT32 lub NTFS na HDD, ale nie wykonuje się tego rutynowo na SSD, bo tam mechanizm dostępu jest inny i niepotrzebne zapisy mogą skracać żywotność nośnika.
W tym pytaniu łatwo pomylić skutek z działaniem naprawczym. Defragmentacja nie jest naturalnym procesem psucia się układu plików po wielu operacjach zapisu i kasowania, tylko czynnością porządkującą dane. Program defragmentujący próbuje przenieść fragmenty plików tak, aby leżały możliwie obok siebie w kolejnych klastrach. Czyli defragmentacja jest raczej odpowiedzią administracyjną na problem, a nie samym problemem. W praktyce uruchamiało się ją zwłaszcza na dyskach HDD, gdy system zaczynał długo otwierać pliki albo aplikacje startowały ospale. Kolokacja brzmi technicznie, ale w kontekście FAT32 nie opisuje typowego zjawiska związanego z kasowaniem i zapisem plików. Może kojarzyć się z umieszczaniem czegoś razem, na przykład usług, serwerów albo danych w jednej lokalizacji, ale nie jest nazwą procesu pogarszania ciągłości zapisu plików na dysku. Relokacja też nie pasuje jako główne pojęcie. Oznacza przenoszenie czegoś w inne miejsce, czasem mówi się tak przy pamięci, sektorach dysku albo ładowaniu programu, ale częste usuwanie i tworzenie plików w FAT32 nie prowadzi po prostu do relokacji jako zjawiska systemu plików. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że każde słowo związane z przesuwaniem danych wydaje się podobne. A w systemach plików najważniejsze jest pytanie, czy plik jest zapisany ciągle, czy w kawałkach. Jeśli w kawałkach rozrzuconych po nośniku, mówimy o fragmentacji.