Proces, w wyniku którego pliki gromadzone na dysku twardym są zapisywane na niesąsiadujących ze sobą klastrach, jest nazywany
A. kodowaniem danych.
B. fragmentacją danych.
C. konsolidacją danych.
D. defragmentacją danych.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz E.12-X-17.06).
Fragmentacja danych oznacza sytuację, w której jeden plik nie jest zapisany w kolejnych, sąsiadujących klastrach dysku, tylko jego części są porozrzucane w różnych miejscach nośnika. System plików, np. NTFS w Windows albo FAT32 na starszych nośnikach, zapisuje dane tam, gdzie akurat znajdzie wolne klastry. Gdy pliki są często tworzone, usuwane i modyfikowane, wolne miejsce robi się „dziurawe”, więc większy plik może zostać podzielony na fragmenty. Na dysku HDD ma to praktyczne znaczenie, bo głowica musi skakać po talerzach, co wydłuża czas odczytu i zapisu. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, które dobrze pokazują różnicę między teorią systemu plików a realną pracą komputera. Dobrą praktyką w administracji Windows jest okresowe analizowanie i defragmentowanie dysków talerzowych, natomiast dla SSD zwykle stosuje się optymalizację typu TRIM, a nie klasyczną defragmentację. Warto też pamiętać, że sama fragmentacja nie oznacza uszkodzenia danych, tylko mniej korzystny sposób ich rozmieszczenia na nośniku.
Proces opisany w pytaniu to fragmentacja danych, bo chodzi o zapisanie części pliku w niesąsiadujących klastrach. Częsty błąd polega na pomyleniu tego z defragmentacją. Defragmentacja jest działaniem odwrotnym: system lub specjalne narzędzie próbuje uporządkować dane tak, aby fragmenty plików znalazły się możliwie blisko siebie. Na dyskach HDD może to poprawić czas dostępu, ponieważ głowica wykonuje mniej ruchów mechanicznych. W praktyce administrator nie mówi, że pliki „ulegają defragmentacji” podczas chaotycznego zapisu, tylko że ulegają fragmentacji, a potem można je defragmentować. Konsolidacja danych też brzmi technicznie, ale oznacza raczej łączenie, porządkowanie albo scalanie danych z różnych źródeł, np. w bazach danych, hurtowniach danych czy systemach raportowych. Nie jest to standardowa nazwa zjawiska dotyczącego rozmieszczenia klastrów na dysku. Kodowanie danych dotyczy reprezentacji informacji, np. UTF-8 dla tekstu, kompresji, szyfrowania albo sposobu zapisu bitów, ale nie opisuje tego, czy plik leży w jednym ciągłym obszarze nośnika. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: fragmentacja to powstanie bałaganu w rozmieszczeniu plików, defragmentacja to sprzątanie tego bałaganu. Przy SSD trzeba jednak uważać, bo klasyczne „sprzątanie” przez ciągłe przepisywanie danych nie jest zwykle zalecane tak jak w starych dyskach talerzowych.