Który z wymienionych interfejsów komputera wykorzystuje transmisję równoległą do przesyłania danych?
A. PCI
B. SATA
C. IEEE-1394
D. LAN
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz E.12-SG-21.06).
PCI to klasyczny przykład interfejsu wykorzystującego transmisję równoległą. W tradycyjnej magistrali PCI dane są przesyłane jednocześnie wieloma liniami sygnałowymi, najczęściej w szerokości 32 bitów, a w niektórych wersjach także 64 bitów. Oznacza to, że w jednym takcie zegara magistrala może przenosić cały zestaw bitów równolegle, a nie bit po bicie jedną parą przewodów. W praktyce PCI było używane do podłączania kart sieciowych, kart dźwiękowych, kontrolerów dysków, kart rozszerzeń z portami USB czy starszych kart graficznych. Warto uważać na podobną nazwę PCI Express, bo PCIe działa już inaczej: jest interfejsem szeregowym, punkt-punkt, opartym na liniach transmisyjnych zwanych lanes. Moim zdaniem to jedna z takich pułapek egzaminacyjnych, gdzie sama nazwa może człowieka trochę zmylić. Dobra praktyka techniczna polega na sprawdzaniu nie tylko złącza na płycie głównej, ale też standardu magistrali w dokumentacji producenta. PCI jako starszy standard równoległy wymagał wielu linii sygnałowych i wspólnej magistrali dla urządzeń, co wpływało na opóźnienia, arbitraż dostępu i podatność na zakłócenia przy wyższych częstotliwościach.
W tym pytaniu najłatwiej pomylić pojęcie interfejsu z samym przeznaczeniem złącza. IEEE-1394, znany też jako FireWire, był stosowany na przykład do kamer cyfrowych, zewnętrznych dysków i sprzętu audio-wideo, ale jego transmisja ma charakter szeregowy. Dane są tam przesyłane sekwencyjnie, z wykorzystaniem odpowiedniego protokołu i ramek, a nie jako wiele bitów naraz po szerokiej magistrali równoległej. SATA również nie pasuje, mimo że dotyczy dysków, czyli tematu często kojarzonego ze starszymi taśmami ATA. Właśnie tu jest haczyk: PATA, czyli Parallel ATA, było równoległe, natomiast SATA oznacza Serial ATA i z założenia pracuje szeregowo. Z mojego doświadczenia uczniowie często pamiętają tylko ATA i dopowiadają sobie resztę, a to prowadzi do złej odpowiedzi. LAN też nie jest dobrym wyborem, bo sieci Ethernet przesyłają dane w postaci ramek przez medium transmisyjne, na przykład skrętkę lub światłowód, i nie są klasyczną równoległą magistralą komputera. Nawet jeśli w kablu sieciowym jest kilka par przewodów, nie oznacza to automatycznie transmisji równoległej w sensie magistrali systemowej. Poprawne rozumowanie powinno iść od architektury standardu: PCI to wspólna, wieloliniowa magistrala równoległa, a IEEE-1394, SATA i typowe interfejsy LAN opierają się na transmisji szeregowej lub sieciowej komunikacji pakietowej. To rozróżnienie przydaje się przy diagnostyce starszych płyt głównych i przy czytaniu specyfikacji sprzętu, bo podobne nazwy potrafią robić zamieszanie.