Narzędziem wiersza poleceń w systemie Windows, służącym do kompresji oraz dekompresji plików i folderów, jest program
A. Expand.exe
B. Compact.exe
C. DiskPart.exe
D. CleanMgr.exe
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz E.12-X-17.06).
Compact.exe to właściwe narzędzie wiersza poleceń systemu Windows do kompresowania i rozkompresowywania plików oraz folderów na woluminach NTFS. Ważne jest to, że nie chodzi tu o tworzenie archiwum typu ZIP, tylko o kompresję na poziomie systemu plików. Plik zostaje w tym samym miejscu, ma tę samą nazwę i normalnie można go otwierać, a Windows w tle wykonuje kompresję i dekompresję danych. Przykładowo polecenie compact /c /s:C:\Dane może skompresować pliki w folderze i podfolderach, a compact /u /s:C:\Dane cofnie tę operację. Z mojego doświadczenia to narzędzie przydaje się szczególnie przy katalogach z dokumentami, logami albo starszymi plikami, które zajmują dużo miejsca, ale nie są intensywnie używane. Dobrą praktyką jest nie kompresować katalogów systemowych i plików często używanych przez aplikacje, bo może to zwiększyć obciążenie procesora i trochę spowolnić dostęp. W administracji Windows warto też pamiętać, że Compact.exe działa najlepiej w środowisku NTFS i jest klasycznym narzędziem administracyjnym, używanym np. w skryptach, zadaniach serwisowych i szybkiej kontroli atrybutu kompresji plików.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka narzędzi systemowych, bo wszystkie wyglądają jak typowe programy administracyjne uruchamiane z wiersza poleceń. Najważniejsza różnica jest taka, że Compact.exe obsługuje kompresję i dekompresję plików oraz folderów na poziomie systemu plików NTFS, a pozostałe narzędzia mają zupełnie inne zadania. Expand.exe rzeczywiście kojarzy się z rozpakowywaniem, ale jego zastosowanie jest węższe: służy głównie do rozwijania plików skompresowanych używanych przez Windows, na przykład z pakietów instalacyjnych albo plików cabinet CAB. To nie jest standardowe narzędzie do kompresowania całych folderów użytkownika ani do zarządzania atrybutem kompresji NTFS. DiskPart.exe jest jeszcze z innej bajki, bo służy do zarządzania dyskami, partycjami, woluminami i nośnikami. Używa się go do tworzenia partycji, czyszczenia dysku, ustawiania aktywnej partycji czy przypisywania liter. Moim zdaniem trzeba z nim uważać, bo jedno złe polecenie może usunąć dane, a z kompresją plików nie ma to praktycznie nic wspólnego. CleanMgr.exe to narzędzie Oczyszczanie dysku, które pomaga usuwać pliki tymczasowe, kosz, miniatury, stare składniki aktualizacji i podobne śmieci systemowe. Może ono zwolnić miejsce, ale robi to przez usuwanie zbędnych danych, a nie przez klasyczne polecenie kompresji i dekompresji wskazanych folderów. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo związane z miejscem na dysku i od razu łączy je z kompresją. W praktyce administracyjnej warto rozróżniać: Compact.exe zmienia sposób przechowywania danych na NTFS, Expand.exe rozwija określone pliki instalacyjne, DiskPart.exe zarządza strukturą dysku, a CleanMgr.exe porządkuje system z niepotrzebnych plików.