Do konserwacji elementów łożyskowanych oraz ślizgowych w urządzeniach peryferyjnych stosuje się
A. sprężone powietrze.
B. smar syntetyczny.
C. powłokę grafitową.
D. tetrową szmatkę.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz E.12-X-19.06).
Do elementów łożyskowanych i ślizgowych w urządzeniach peryferyjnych stosuje się smar syntetyczny, bo jego zadaniem jest zmniejszenie tarcia, ograniczenie zużycia mechanicznego oraz zabezpieczenie powierzchni przed zatarciem. Chodzi np. o prowadnice w drukarkach, mechanizmy przesuwu w skanerach, zawiasy, rolki, tuleje ślizgowe czy małe łożyska w mechanizmach napędowych. Dobry smar syntetyczny jest stabilny temperaturowo, nie wysycha tak szybko jak wiele tanich smarów mineralnych i zwykle lepiej współpracuje z tworzywami sztucznymi, choć zawsze trzeba sprawdzić zalecenia producenta. Z mojego doświadczenia najważniejsze jest, żeby nie przesadzić z ilością. Nadmiar smaru łapie kurz, pył papierowy i brud, a potem robi się z tego pasta ścierna. Dobra praktyka serwisowa jest taka: najpierw usunąć stary zabrudzony smar, oczyścić element, a dopiero później nanieść cienką warstwę właściwego środka smarnego. To jest normalna konserwacja mechaniki, nie tylko kosmetyka.
W tym pytaniu łatwo pomylić czyszczenie z konserwacją mechaniczną. Tetrowa szmatka może być przydatna do przetarcia obudowy, prowadnicy albo usunięcia starego brudu, ale sama w sobie nie smaruje elementów. Nie tworzy filmu smarnego, nie zmniejsza tarcia i nie zabezpiecza powierzchni łożyskowanej przed zużyciem. Jest narzędziem pomocniczym, a nie środkiem konserwującym dla ruchomych części. Podobnie sprężone powietrze służy głównie do wydmuchiwania kurzu z trudno dostępnych miejsc, na przykład z wnętrza klawiatury, zasilacza czy okolic wentylatora. Trzeba je stosować ostrożnie, bo zbyt mocny strumień może wcisnąć zanieczyszczenia głębiej albo rozkręcić wentylator ponad normalne obroty. Nie rozwiązuje ono problemu tarcia w tulei, łożysku czy prowadnicy. Powłoka grafitowa kojarzy się z niskim tarciem i faktycznie grafit bywa używany jako smar suchy, ale w typowych urządzeniach peryferyjnych nie jest standardowym wyborem do konserwacji elementów łożyskowanych oraz ślizgowych. Może brudzić, przewodzić prąd i nie zawsze jest bezpieczny w pobliżu elektroniki oraz tworzyw sztucznych. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wszystko co czyści albo zmniejsza opór ruchu uznaje się za środek konserwacyjny. W praktyce serwisowej trzeba dobrać preparat do mechanizmu, materiału i zaleceń producenta, a do takich zastosowań najczęściej wybiera się odpowiedni smar syntetyczny.