Oblicz koszt brutto kabla UTP Cat 6 użytego do połączenia 5 punktów abonenckich z punktem dystrybucyjnym, wiedząc, że średnia odległość pomiędzy punktem abonenckim a punktem dystrybucyjnym wynosi 8 m oraz że cena brutto 1 m kabla wynosi 1 zł. Przy obliczeniach należy uwzględnić zapas 2 m kabla na każdy punkt abonencki.
A. 50 zł
B. 32 zł
C. 45 zł
D. 40 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2014 (arkusz E.13-X-14.01).
W tym zadaniu kluczowe jest policzenie długości kabla dla każdego toru abonenckiego osobno, a dopiero potem przemnożenie przez liczbę punktów. Jeden punkt abonencki znajduje się średnio 8 m od punktu dystrybucyjnego, ale trzeba doliczyć jeszcze 2 m zapasu kabla. Czyli dla jednego punktu potrzeba 8 m + 2 m = 10 m kabla. Punktów jest 5, więc łączna długość wynosi 5 × 10 m = 50 m. Cena brutto 1 m kabla to 1 zł, dlatego koszt brutto wynosi 50 m × 1 zł = 50 zł. Ważne jest też słowo brutto: skoro cena za metr jest już ceną brutto, nie doliczamy ponownie VAT, bo byłoby to podwójne naliczenie podatku. W praktyce taki zapas jest bardzo sensowny. Przy montażu okablowania strukturalnego zostawia się rezerwę przy gnieździe abonenckim i w szafie dystrybucyjnej, żeby dało się poprawnie zarobić przewody na module keystone, patch panelu albo później wykonać drobną zmianę bez wymiany całego odcinka. Z mojego doświadczenia zbyt krótki kabel to jeden z bardziej irytujących błędów montażowych, bo niby brakuje tylko kilkunastu centymetrów, a czasem trzeba przeciągać cały przewód od nowa. Przy projektowaniu sieci LAN warto też pamiętać o normach okablowania strukturalnego, np. ISO/IEC 11801, EN 50173 oraz TIA/EIA-568. Dla skrętki miedzianej w typowym torze Ethernet przyjmuje się do 90 m toru stałego i do 100 m całego kanału z patchcordami, więc tutaj długości są bardzo małe i bezpieczne technicznie. Poprawna odpowiedź to 50 zł.
W tym przykładzie najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś liczy samą odległość 5 × 8 m i dostaje 40 zł, pomijając zapas montażowy. Taki wynik wygląda logicznie tylko na pierwszy rzut oka, bo faktycznie średnia trasa do każdego punktu ma 8 m. Problem w tym, że treść zadania wyraźnie każe doliczyć 2 m zapasu na każdy punkt abonencki. Nie jest to zapas jednorazowy dla całej instalacji, tylko osobna rezerwa dla każdego kabla prowadzonego od punktu dystrybucyjnego do gniazda. W instalacjach LAN każdy punkt abonencki ma zwykle swój osobny tor kablowy, zakończony np. na patch panelu i w module keystone, więc zapas musi być liczony per odcinek. Wynik 45 zł może wynikać z częściowego lub przypadkowego doliczenia zapasu, na przykład ktoś dodał tylko 5 m do całej instalacji albo źle zaokrąglił długość. To nie jest poprawne podejście kosztorysowe, bo przy okablowaniu strukturalnym długości przewodów powinno się liczyć konsekwencje: liczba torów × długość jednego toru z zapasem. Wynik 32 zł jest jeszcze bardziej oderwany od danych, bo nie odpowiada ani samemu dystansowi 5 × 8 m, ani długości z zapasem. Może brać się z pomylenia liczby punktów, odjęcia zapasu zamiast dodania albo z potraktowania 8 m jako wartości dla całej instalacji, co technicznie nie ma sensu. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: w sieciach komputerowych nie liczymy kabla tylko po linii prostej z planu, ale uwzględniamy trasę prowadzenia, zejścia do gniazd, organizację w szafie rack i rezerwę serwisową. Standardy takie jak EN 50173 czy ISO/IEC 11801 nie służą tylko teorii, one pomagają budować instalację, którą da się później mierzyć, serwisować i rozbudować. Tutaj właściwy rachunek to 8 m + 2 m = 10 m na punkt, a potem 5 × 10 m = 50 m, więc przy cenie 1 zł za metr koszt wynosi 50 zł.