Do serwisu komputerowego dostarczono laptopa z matrycą bardzo słabo wyświetlającą obraz. Ponadto obraz jest bardzo ciemny i widoczny tylko z bliska. Przyczyna usterki to
A. pęknięta matryca.
B. uszkodzone gniazdo HDMI.
C. uszkodzone łącze między procesorem a matrycą.
D. uszkodzony inwerter.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2016 (arkusz E.12-X-16.05).
Objaw opisany w pytaniu bardzo mocno wskazuje na uszkodzenie podświetlenia matrycy, a w starszych laptopach z podświetleniem świetlówką CCFL najczęściej winny jest właśnie inwerter. Skoro obraz jest widoczny, ale tylko z bliska i jest bardzo ciemny, to znaczy, że sygnał obrazu z karty graficznej dociera do matrycy. Piksele pracują, tylko brakuje światła od tyłu. Inwerter zamienia napięcie stałe z laptopa na wysokie napięcie potrzebne do zasilenia świetlówki podświetlającej ekran. Gdy padnie, matryca może nadal wyświetlać treść, ale wygląda to jak ekran prawie czarny. W praktyce serwisowej robi się prosty test latarką: świeci się pod kątem w matrycę i sprawdza, czy widać pulpit lub logo startowe. Moim zdaniem to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów w diagnostyce ekranów laptopów. Dobra praktyka to też sprawdzenie taśmy matrycy, bezpieczników na płycie, napięcia zasilania inwertera oraz podłączenie zewnętrznego monitora. W nowszych laptopach LED zamiast osobnego inwertera występuje układ sterowania podświetleniem LED, ale sens diagnostyczny jest podobny: obraz jest, światła nie ma.
W tej usterce łatwo pomylić problem z samym wyświetlaniem obrazu z problemem podświetlenia, a to są dwie różne rzeczy. Uszkodzone łącze między procesorem, układem graficznym albo płytą główną a matrycą zwykle daje inne objawy: brak obrazu, migotanie, pasy, zakłócenia kolorów, zanikanie obrazu przy poruszaniu klapą albo całkowicie biały ekran. Jeżeli jednak po przyjrzeniu się z bliska widać normalną treść, to tor sygnałowy LVDS lub eDP najpewniej nadal przekazuje dane do panelu. Problem leży raczej w sekcji podświetlenia. Gniazdo HDMI też nie pasuje do opisu, bo odpowiada za wyjście obrazu na zewnętrzny monitor lub telewizor, a nie za jasność wbudowanej matrycy laptopa. Uszkodzenie HDMI mogłoby sprawić, że obraz nie pojawi się na monitorze zewnętrznym, ale nie spowoduje ciemnego obrazu na ekranie laptopa. Pęknięta matryca zazwyczaj daje plamy, kolorowe linie, rozlane obszary, pajęczynkę lub martwe fragmenty obrazu. Tutaj mamy sytuację, w której obraz istnieje, tylko nie jest podświetlony. Typowy błąd myślowy polega na założeniu, że skoro ekran jest ciemny, to matryca jako całość jest uszkodzona. W serwisie lepiej rozdzielać diagnozę na tor obrazu i tor podświetlenia, bo wtedy szybciej dochodzi się do właściwej części: inwertera, świetlówki CCFL, sterownika LED, taśmy albo zasilania tej sekcji.