Awaria laptopa objawiająca się zmienionymi kolorami lub brakiem jakiegoś koloru na ekranie może być spowodowana uszkodzeniem
A. interfejsu HDMI.
B. taśmy matrycy.
C. pamięci RAM.
D. portu D-SUB.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz E.12-SG-21.06).
Uszkodzenie taśmy matrycy jest bardzo typową przyczyną zmienionych kolorów, zaniku jednego koloru, migotania obrazu albo pojawiania się pasów na ekranie laptopa. Taśma matrycy łączy płytę główną z panelem LCD i przenosi sygnały obrazu, zasilanie podświetlenia oraz czasem sygnały kamerki czy mikrofonu. Jeżeli przewody w taśmie są przetarte, naderwane albo złącze jest niedopięte, część sygnałów RGB może nie dochodzić poprawnie do matrycy. W praktyce często widać wtedy np. obraz z dominującym niebieskim odcieniem, brak czerwieni, przekłamane barwy lub zmianę kolorów przy poruszaniu klapą laptopa. To ostatnie jest ważną wskazówką diagnostyczną. Z mojego doświadczenia warto najpierw delikatnie sprawdzić zachowanie ekranu przy różnych kątach otwarcia pokrywy, a dopiero potem rozbierać sprzęt. Dobrą praktyką serwisową jest też podłączenie zewnętrznego monitora przez HDMI lub VGA/D-SUB. Jeśli na zewnętrznym monitorze obraz jest poprawny, to karta graficzna i system raczej działają dobrze, a podejrzenie pada na matrycę, taśmę matrycy albo jej złącza. Przy naprawie trzeba odłączyć zasilacz i baterię, używać ochrony ESD oraz nie ciągnąć taśmy na siłę, bo złącza typu LVDS/eDP są delikatne.
W takiej usterce łatwo pomylić objawy, bo problem dotyczy obrazu, więc od razu przychodzi do głowy karta graficzna, pamięć albo porty wideo. Pamięć RAM zwykle nie powoduje sytuacji, że na ekranie brakuje tylko jednego koloru albo kolory zmieniają się zależnie od położenia klapy. Uszkodzona RAM częściej daje niestabilność systemu, restarty, błędy uruchamiania, zawieszanie się komputera, niebieskie ekrany w Windows albo problemy wykrywane przez narzędzia typu MemTest86. Oczywiście uszkodzenia pamięci mogą czasem powodować dziwne artefakty, ale nie jest to najbardziej typowa przyczyna zaniku składowej koloru w samym panelu LCD. Interfejs HDMI dotyczy przede wszystkim wyjścia obrazu na zewnętrzny monitor, telewizor lub projektor. Jeżeli wbudowany ekran laptopa ma przekłamane kolory, a HDMI działa normalnie, to właśnie pomaga zawęzić diagnostykę do toru wewnętrznego: matryca, taśma matrycy, złącze eDP/LVDS. Port D-SUB, czyli VGA, również służy do podłączania zewnętrznego monitora i jest interfejsem analogowym. Jego uszkodzenie mogłoby dawać zniekształcony obraz na podłączonym monitorze zewnętrznym, np. brak jednej składowej RGB przez wygięty pin w przewodzie VGA, ale nie tłumaczy typowo problemu na wbudowanej matrycy laptopa. Typowy błąd myślowy polega na tym, że użytkownik widzi problem z kolorem i szuka winy w każdym złączu wideo po kolei. Moim zdaniem lepsza metoda to porównanie obrazu na ekranie wewnętrznym i zewnętrznym oraz obserwacja, czy objaw zmienia się przy ruszaniu pokrywą. To prosta, serwisowa procedura i często oszczędza dużo czasu.