Oprogramowanie udostępniane bezpłatnie w wersji z celowo zablokowaną częścią funkcji (np. bez możliwości zapisu plików), aby zachęcić do zakupu pełnej wersji, jest rozpowszechniane na bazie licencji
A. careware
B. nagware
C. crippleware
D. greenware
Oprogramowanie opisane w pytaniu to crippleware, czyli program udostępniany za darmo lub jako wersja demonstracyjna, ale z celowo ograniczoną funkcjonalnością. Kluczowe jest tu sformułowanie, że część funkcji została zablokowana, na przykład brak możliwości zapisu plików, eksportu projektu, drukowania albo obsługi większej liczby rekordów. Taki model ma pokazać użytkownikowi interfejs, podstawowe możliwości programu i ogólną jakość aplikacji, ale jednocześnie zostawić wyraźny powód do kupienia pełnej wersji. W praktyce spotyka się to np. w edytorach grafiki, programach CAD, konwerterach plików czy narzędziach diagnostycznych. Z mojego doświadczenia warto zawsze czytać warunki licencji EULA, bo darmowe pobranie programu nie znaczy jeszcze, że można go dowolnie używać w firmie. Dobrą praktyką branżową jest prowadzenie ewidencji licencji, rozróżnianie wersji trial, freeware, shareware i crippleware oraz sprawdzanie, czy ograniczenia programu nie wpływają na legalność lub bezpieczeństwo pracy. Crippleware nie jest więc awarią programu, tylko świadomym ograniczeniem producenta.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka nazw, bo wszystkie brzmią trochę jak określenia nietypowych modeli dystrybucji oprogramowania. Nagware oznacza program, który zwykle działa, ale regularnie przypomina użytkownikowi o rejestracji, zakupie licencji albo wsparciu autora. Typowe są wyskakujące okna, komunikaty przy starcie, opóźnienia uruchamiania czy banery proszące o zapłatę. Sama obecność takich komunikatów nie oznacza jednak, że funkcje programu są technicznie zablokowane. Careware wiąże się raczej z ideą wsparcia społecznego lub charytatywnego, na przykład autor prosi, aby użytkownik przekazał datek na konkretny cel albo zrobił coś dobrego. To nie jest model polegający na ograniczaniu funkcji aplikacji. Greenware bywa kojarzone z działaniami proekologicznymi, na przykład zachętą do wsparcia ochrony środowiska, i też nie pasuje do opisu programu bez zapisu plików. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo bezpłatnie i od razu szuka dowolnej darmowej licencji, zamiast skupić się na mechanizmie ograniczenia. W opisie najważniejsze jest celowo zablokowanie części możliwości programu. To właśnie odróżnia crippleware od zwykłego freeware, shareware z przypomnieniami czy aplikacji finansowanej dobrowolnymi datkami. W praktyce administracyjnej ma to znaczenie, bo przy audycie oprogramowania trzeba wiedzieć, czy program jest pełną darmową wersją, wersją demonstracyjną, czy narzędziem ograniczonym licencyjnie. Moim zdaniem to jeden z tych terminów, które najlepiej zapamiętać przez przykład: program się uruchamia, ale nie pozwala wykonać kluczowej czynności, dopóki nie kupisz pełnej edycji.