Licencja programu komputerowego rozpowszechnianego za darmo z ograniczoną przez producenta funkcjonalnością w stosunku do pełnej, płatnej wersji, gdzie po okresie 30 dni pojawiają się reklamy oraz przypomnienia o konieczności zarejestrowania się, nosi nazwę
A. OEM
B. GNU-GPL
C. liteware
D. adware
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2021 (arkusz EE.08-SG-21.01).
Odpowiedź liteware pasuje tutaj najlepiej, bo chodzi o program udostępniany za darmo, ale celowo okrojony względem pełnej, płatnej wersji. W praktyce producent daje użytkownikowi wersję demonstracyjno-użytkową: można z niej korzystać, ale nie ma wszystkich funkcji, modułów, filtrów, eksportu do pewnych formatów albo zaawansowanych ustawień. Po czasie, np. po 30 dniach, mogą pojawiać się reklamy, komunikaty przypominające o rejestracji lub zachęty do zakupu wersji pełnej. To ma skłonić użytkownika do przejścia na płatną edycję. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: liteware = lżejsza, ograniczona wersja programu. W pracy technika informatyka ma to znaczenie przy instalowaniu oprogramowania w firmie, bo trzeba sprawdzić EULA, warunki licencji, możliwość użycia komercyjnego i zakres funkcji. Dobra praktyka branżowa to prowadzenie ewidencji licencji, nieinstalowanie przypadkowych wersji z Internetu oraz rozróżnianie licencji darmowej, testowej, reklamowej i otwartoźródłowej. To niby drobiazg, ale przy audycie oprogramowania potrafi zrobić spory problem.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo reklamy i przypomnienia o rejestracji od razu kojarzą się z adware albo z wersją próbną programu. Jednak najważniejsza informacja w treści to ograniczona funkcjonalność względem pełnej, płatnej wersji. Właśnie to opisuje liteware, czyli program w wersji odchudzonej, darmowej lub tańszej, która ma mniej możliwości niż edycja komercyjna. Reklamy po 30 dniach są tu dodatkiem marketingowym, a nie główną cechą licencji.
OEM oznacza licencję związaną zwykle ze sprzętem, na przykład system Windows sprzedawany razem z komputerem lub laptopem. Taka licencja dotyczy sposobu dystrybucji i przypisania do urządzenia, a nie tego, czy program pokazuje reklamy albo ma mniej funkcji. Adware to oprogramowanie finansowane reklamami. Może być darmowe i wyświetlać banery, wyskakujące okna lub komunikaty sponsorowane, ale samo pojęcie adware nie mówi, że aplikacja jest okrojona względem wersji płatnej. GNU-GPL to z kolei licencja wolnego oprogramowania typu copyleft, pozwalająca uruchamiać, analizować, modyfikować i rozpowszechniać kod źródłowy na określonych zasadach. Nie jest to model „zapłać za pełne funkcje”. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na patrzeniu tylko na jeden objaw, np. reklamy, zamiast na całą definicję licencji. W administracji oprogramowaniem trzeba czytać warunki licencyjne dokładnie, bo nazwa modelu dystrybucji decyduje o legalnym użyciu programu w domu, szkole lub firmie.
OEM oznacza licencję związaną zwykle ze sprzętem, na przykład system Windows sprzedawany razem z komputerem lub laptopem. Taka licencja dotyczy sposobu dystrybucji i przypisania do urządzenia, a nie tego, czy program pokazuje reklamy albo ma mniej funkcji. Adware to oprogramowanie finansowane reklamami. Może być darmowe i wyświetlać banery, wyskakujące okna lub komunikaty sponsorowane, ale samo pojęcie adware nie mówi, że aplikacja jest okrojona względem wersji płatnej. GNU-GPL to z kolei licencja wolnego oprogramowania typu copyleft, pozwalająca uruchamiać, analizować, modyfikować i rozpowszechniać kod źródłowy na określonych zasadach. Nie jest to model „zapłać za pełne funkcje”. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na patrzeniu tylko na jeden objaw, np. reklamy, zamiast na całą definicję licencji. W administracji oprogramowaniem trzeba czytać warunki licencyjne dokładnie, bo nazwa modelu dystrybucji decyduje o legalnym użyciu programu w domu, szkole lub firmie.