Oprogramowanie regularnie przerywające działanie poprzez wyświetlanie komunikatu żądania uiszczenia zapłaty, która spowoduje usunięcie tego komunikatu, jest rozpowszechniane na bazie licencji
A. crippleware
B. nagware
C. greenware
D. careware
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz E.12-X-17.06).
Termin nagware oznacza taki model dystrybucji oprogramowania, w którym program działa, ale regularnie przerywa pracę albo przeszkadza użytkownikowi komunikatem zachęcającym do zapłaty, rejestracji lub zakupu pełnej wersji. Sama nazwa pochodzi od angielskiego nag, czyli marudzić, zrzędzić. I to dobrze oddaje sens: aplikacja niekoniecznie blokuje funkcje, ale ciągle przypomina, że autor oczekuje opłaty. Typowy przykład to program, który po uruchomieniu pokazuje okno: zapłać za licencję, aby usunąć ten komunikat, albo co jakiś czas zatrzymuje pracę na kilka sekund. W praktyce nagware jest często odmianą shareware, czyli oprogramowania udostępnianego do wypróbowania, ale z zachętą do legalnego zakupu. Z mojego doświadczenia warto tu pamiętać o jednej rzeczy: sam komunikat nie oznacza jeszcze złośliwego oprogramowania, ale w firmie takie programy powinny być kontrolowane. Dobre praktyki, np. zarządzanie zasobami oprogramowania zgodnie z podejściem SAM i normą ISO/IEC 19770, wymagają sprawdzania licencji, warunków EULA oraz legalności użycia aplikacji. Dzięki temu wiadomo, czy program można stosować komercyjnie, czy tylko testowo.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka podobnie brzmiących nazw, bo wszystkie dotyczą nietypowych sposobów dystrybucji albo ograniczania oprogramowania. Kluczowy szczegół jest jednak taki: program nie tyle ma ograniczone funkcje, nie tyle prosi o datek na cel społeczny, ale regularnie przeszkadza komunikatem o zapłacie. To właśnie cecha nagware. Careware oznacza zwykle oprogramowanie, którego autor zachęca użytkownika do wykonania jakiegoś dobrego uczynku, przekazania datku na cele charytatywne albo wsparcia organizacji. Nie chodzi tam o natrętne okna wymuszające zakup licencji, tylko raczej o etyczną prośbę. Greenware jest jeszcze innym pojęciem i bywa wiązane z ekologią, np. z zachętą do działań prośrodowiskowych. Moim zdaniem to słowo w testach pojawia się rzadziej, więc uczniowie czasem wybierają je na chybił trafił, bo brzmi jak nazwa licencji. Crippleware natomiast polega na celowym okrojeniu funkcjonalności programu: część opcji jest wyłączona, zapis może być zablokowany, eksport niedostępny albo program obsługuje tylko małe pliki. To jest inny mechanizm niż samo wyświetlanie przypomnień o płatności. Typowy błąd myślowy polega na wrzuceniu wszystkich wersji próbnych do jednego worka. W praktyce administrator lub technik powinien umieć rozróżnić te modele, bo wpływa to na ocenę legalności użycia, inwentaryzację aplikacji i decyzję, czy program można zostawić na komputerze użytkownika. Najbezpieczniej zawsze sprawdzać warunki licencji, regulamin dystrybucji i informacje producenta, a nie tylko nazwę pobraną z internetu.