Umowa, na mocy której użytkownik ma między innymi wgląd do kodu źródłowego oprogramowania w celu jego analizy oraz udoskonalania, to licencja
A. OLP
B. GNU GPL
C. OEM
D. MOLP
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz E.12-X-18.06).
Licencja GNU GPL jest właściwą odpowiedzią, bo należy do licencji wolnego i otwartego oprogramowania. Jej ważną cechą jest to, że użytkownik ma prawo nie tylko uruchamiać program, ale też analizować jego kod źródłowy, modyfikować go i dalej rozpowszechniać, oczywiście z zachowaniem warunków licencji. W praktyce oznacza to, że programista, administrator albo uczeń technikum może zajrzeć do źródeł aplikacji, sprawdzić jak działa dany mechanizm, poprawić błąd, dodać funkcję albo przygotować własną wersję programu. Moim zdaniem to bardzo dobry model do nauki, bo nie traktuje programu jak czarnej skrzynki. GNU GPL zawiera też zasadę copyleft: jeśli rozpowszechniasz zmodyfikowaną wersję programu objętego GPL, zwykle musisz udostępnić ją na tej samej licencji i dołączyć kod źródłowy. To chroni wolność użytkowników kolejnych wersji programu. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby przed użyciem biblioteki lub aplikacji sprawdzić konkretną wersję licencji, np. GPLv2 albo GPLv3, oraz obowiązki związane z dystrybucją. Samo używanie programu u siebie zazwyczaj nie jest problemem, ale publiczne udostępnianie zmienionego programu już wymaga większej uwagi.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne rodzaje licencjonowania, bo skróty OLP, OEM i MOLP też dotyczą legalnego używania oprogramowania, ale nie oznaczają swobodnego dostępu do kodu źródłowego. OLP, czyli Open License Program, kojarzy się głównie z licencjonowaniem grupowym, często w środowiskach firmowych i instytucjach. Chodzi tam o wygodniejszy zakup oraz zarządzanie licencjami, a nie o prawo do analizowania i przerabiania kodu programu. OEM to licencja przypisana zwykle do konkretnego sprzętu, na przykład system Windows sprzedany razem z laptopem. Taka licencja pozwala używać programu na określonych warunkowych, ale nie daje automatycznie prawa do modyfikowania źródeł. MOLP również jest związany z licencjonowaniem zbiorczym Microsoftu i administracją większą liczbą stanowisk, więc dotyczy raczej porządku w zakupach, audytach i zgodności licencyjnej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo licencja i zakłada, że każda licencja może dawać podobne uprawnienia techniczne. W praktyce trzeba rozróżniać licencje własnościowe, licencje dystrybucyjne i licencje open source. Dostęp do kodu źródłowego, możliwość jego badania, poprawiania oraz rozpowszechniania zmian to cecha licencji takich jak GNU GPL, a nie typowych licencji handlowych związanych ze sprzedażą oprogramowania. W pracy administratora albo serwisanta ma to znaczenie, bo inne obowiązki masz przy instalacji programu OEM na komputerze klienta, a inne przy wykorzystaniu komponentu GPL w projekcie, który potem ma być komuś przekazany.