Liczba 1010(o) jest zapisana w systemie
Zapis 1010₍ₒ₎ oznacza liczbę zapisaną w systemie ósemkowym, czyli o podstawie 8. Ten mały indeks przy liczbie nie jest ozdobą, tylko informacją o systemie liczbowym. Litera ₒ pochodzi od słowa octal, czyli ósemkowy. W takim systemie można używać tylko cyfr od 0 do 7, więc zapis 1010 jest poprawny, bo zawiera wyłącznie cyfry 0 i 1. Gdybyśmy chcieli przeliczyć tę liczbę na dziesiętną, robimy to wagami pozycji: $1\cdot8^3 + 0\cdot8^2 + 1\cdot8^1 + 0\cdot8^0 = 520$. Czyli 1010₍ₒ₎ ma wartość 520₍₁₀₎. W praktyce system ósemkowy pojawia się np. przy uprawnieniach w systemach Linux/Unix, gdzie zapis 755 albo 644 oznacza prawa dostępu do plików i katalogów. Moim zdaniem warto pilnować oznaczeń podstawy, bo w dokumentacji technicznej i konfiguracjach pomyłka między 1010₂, 1010₍ₒ₎ i 1010₍₁₀₎ daje kompletnie inne wartości. Dobra praktyka branżowa jest prosta: zawsze jawnie oznaczaj podstawę liczby, jeśli może być niejednoznaczna.
W tym pytaniu kluczowe jest nie samo to, że liczba wygląda jak 1010, ale oznaczenie podstawy zapisane w indeksie dolnym: 1010₍ₒ₎. Częsty błąd polega na patrzeniu tylko na cyfry. Ponieważ występują tam zera i jedynki, można odruchowo pomyśleć o systemie binarnym. To jednak za mało. Liczba binarna powinna być oznaczona jako 1010₂ albo w wielu językach programowania jako 0b1010. Wtedy jej wartość dziesiętna wynosiłaby 10. Tutaj indeks ₒ mówi coś innego: chodzi o system ósemkowy. Równie mylący bywa wybór systemu dziesiętnego, bo w codziennym życiu zapis 1010 bez żadnego oznaczenia zwykle czytamy jako tysiąc dziesięć. W informatyce takie założenie nie zawsze jest bezpieczne, szczególnie w zadaniach o systemach liczbowych, adresowaniu, kodowaniu danych albo konfiguracji systemu. System dziesiętny zapisuje się najczęściej jako 1010₁₀, ewentualnie zostawia bez indeksu, jeśli kontekst jest oczywisty. System szesnastkowy też tu nie pasuje. Co prawda liczba 1010 może istnieć w zapisie szesnastkowym, bo cyfry 0 i 1 są dozwolone także w podstawie 16, ale wtedy poprawne oznaczenie to 1010₁₆ albo prefiks 0x1010, spotykany np. w programowaniu i dokumentacji sprzętowej. Z mojego doświadczenia, najlepsza metoda to najpierw sprawdzić indeks lub prefiks liczby, a dopiero potem analizować jej cyfry. Wtedy nie miesza się reprezentacji liczby z jej wartością, a to jest podstawa porządnej pracy technicznej.