W systemie Linux program fsck pozwala na
A. usuwanie błędnych wpisów w rejestrze systemowym.
B. zlokalizowanie i naprawę uszkodzonych sektorów na dysku twardym.
C. testowanie wydajności karty sieciowej.
D. monitorowanie stanu procesora.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz E.12-X-19.01).
Program fsck w Linuksie służy do sprawdzania spójności systemu plików i wykonywania napraw, gdy struktury na dysku są uszkodzone albo niespójne. W praktyce chodzi np. o błędne wpisy katalogów, uszkodzone i-węzły, niezgodności w tablicach alokacji bloków czy pliki, które po awarii zasilania zostały zapisane tylko częściowo. W uproszczeniu w testach często mówi się, że fsck pozwala zlokalizować i naprawić uszkodzone sektory, ale warto zapamiętać ważny szczegół: fsck nie naprawia fizycznie powierzchni talerza dysku ani komórek pamięci SSD. Może natomiast wykrywać problemy logiczne, a przy użyciu odpowiednich opcji i narzędzi pomocniczych, np. badblocks razem z e2fsck, oznaczać wadliwe bloki tak, żeby system plików ich później nie używał. To jest bardzo praktyczne przy diagnostyce partycji ext2, ext3, ext4 i podobnych systemów plików. Z mojego doświadczenia najlepiej uruchamiać fsck na odmontowanej partycji, np. z trybu ratunkowego albo Live USB, bo sprawdzanie zamontowanego systemu plików może doprowadzić do jeszcze większego bałaganu. Dobra praktyka administracyjna jest taka: najpierw kopia ważnych danych, potem sprawdzenie SMART dysku, a dopiero następnie naprawa fsck, np. fsck -f /dev/sda1. To narzędzie jest klasyką administracji Linuksem i bardzo często przydaje się po nagłym wyłączeniu komputera, błędach wejścia-wyjścia lub problemach z montowaniem partycji.
fsck nie jest narzędziem do ogólnego monitorowania stanu procesora. Do obserwowania obciążenia CPU, liczby procesów, zużycia pamięci i pracy systemu używa się raczej poleceń takich jak top, htop, vmstat, mpstat albo narzędzi z pakietu sysstat. Częsty błąd polega na tym, że wszystkie polecenia diagnostyczne w Linuksie wrzuca się do jednego worka, a tu jednak każde ma dość konkretny zakres działania. fsck dotyczy systemu plików, czyli sposobu organizacji danych na partycji, a nie wydajności procesora czy harmonogramu zadań jądra. W Linuksie nie ma też rejestru systemowego w takim sensie, jak w Windows. Konfiguracja jest zwykle przechowywana w plikach tekstowych, katalogach typu /etc, bazach usług albo profilach użytkowników. Dlatego skojarzenie z usuwaniem błędnych wpisów w rejestrze jest po prostu przeniesieniem pojęcia z Windows do środowiska, gdzie ono nie pasuje. Owszem, w Linuksie są bazy konfiguracji, cache pakietów czy ustawienia środowiska graficznego, ale fsck tego nie czyści. Testowanie wydajności karty sieciowej również należy do zupełnie innej grupy narzędzi. Tutaj stosuje się np. iperf3, ethtool, ping, mtr, tcpdump albo analizę statystyk interfejsu. fsck nie mierzy przepustowości, opóźnień ani strat pakietów. Najważniejsze jest więc rozróżnienie warstw: procesor to zasób sprzętowy monitorowany narzędziami systemowymi, sieć diagnozuje się narzędziami sieciowymi, a fsck pracuje na strukturach systemu plików i pomaga przy problemach z partycjami oraz integralnością danych.