Polecenie uname -r w systemie Linux jest wykorzystywane do sprawdzenia
A. wolnego miejsca na dyskach twardych
B. wersji jądra systemu operacyjnego
C. ilości wolnej pamięci
D. statusu aktywnych interfejsów sieciowych
Polecenie uname -r służy w Linuksie do wyświetlenia wersji jądra systemu operacyjnego, czyli kernela. To właśnie jądro odpowiada za komunikację między sprzętem, sterownikami, procesami i usługami systemowymi. Opcja -r oznacza kernel release, więc wynik może wyglądać na przykład tak: 6.8.0-45-generic albo 5.15.0-91-amd64. W praktyce ta informacja jest bardzo przydatna przy instalowaniu sterowników, modułów jądra, narzędzi wirtualizacji, systemów konteneryzacji czy przy sprawdzaniu zgodności oprogramowania z daną dystrybucją. Z mojego doświadczenia to jedno z tych poleceń, które administrator wpisuje odruchowo, gdy diagnozuje problem po aktualizacji systemu. Dobrą praktyką jest też porównanie wyniku uname -r z pakietami jądra zainstalowanymi w systemie, na przykład przez dpkg, rpm albo menedżer pakietów danej dystrybucji. W środowiskach produkcyjnych warto wiedzieć, czy działa aktualne jądro, bo łatki bezpieczeństwa często dotyczą właśnie kernela.
Polecenie uname -r nie pokazuje ilości wolnej pamięci, stanu interfejsów sieciowych ani wolnego miejsca na dyskach. To częsta pomyłka, bo w Linuksie wiele krótkich poleceń zwraca informacje diagnostyczne o systemie i łatwo je wrzucić do jednego worka. Do sprawdzania pamięci operacyjnej używa się raczej free -h, top, htop albo odczytu z pliku /proc/meminfo. Te narzędzia pokazują RAM, pamięć używaną przez cache oraz swap, czyli zupełnie inny obszar niż wersja jądra. Status aktywnych interfejsów sieciowych sprawdza się zwykle przez ip addr, ip link, nmcli, ewentualnie starsze ifconfig, jeśli pakiet jest jeszcze dostępny. Tam zobaczysz adresy IP, stan UP/DOWN, nazwy kart i parametry sieciowe. Wolne miejsce na dyskach twardych sprawdza się poleceniem df -h, a szczegóły zajętości katalogów poleceniem du -sh. Myślenie, że uname jest ogólnym monitorem zasobów, prowadzi do błędu. To narzędzie identyfikuje system: nazwę jądra, architekturę, wersję wydania i podobne informacje. Sama opcja -r zawęża wynik konkretnie do wersji jądra. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: uname mówi, jaki system/jądro działa, a free, ip i df mówią, co dzieje się z pamięcią, siecią i dyskami.