W systemie Linux do zarządzania tablicami partycji można wykorzystać polecenie
A. fdisk
B. free
C. lspci
D. iostat
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2021 (arkusz EE.08-SG-21.01).
Polecenie fdisk jest właściwym narzędziem do pracy z tablicami partycji w systemie Linux. Służy do wyświetlania, tworzenia, usuwania i modyfikowania partycji na dyskach, najczęściej w trybie tekstowym z terminala. W praktyce można użyć np. fdisk -l, aby zobaczyć listę dysków, ich rozmiary, typy tablic partycji oraz istniejące partycje, albo fdisk /dev/sda, żeby rozpocząć edycję konkretnego dysku. To jest typowe narzędzie administracyjne, używane zwłaszcza przy instalacji systemu, przygotowywaniu nowego dysku, naprawie układu partycji czy analizie konfiguracji nośników danych. Trzeba tylko pamiętać, że praca z partycjami wymaga ostrożności i zwykle uprawnień administratora, czyli sudo. Z mojego doświadczenia warto przed zmianami zrobić kopię danych i dokładnie sprawdzić nazwę urządzenia, bo pomylenie /dev/sda z /dev/sdb może skończyć się naprawdę nieprzyjemnie. Dobra praktyka branżowa to najpierw odczyt informacji, potem plan zmian, a dopiero na końcu zapisanie ich na dysku.
W tym pytaniu chodzi konkretnie o zarządzanie tablicą partycji, czyli strukturą opisującą podział dysku na partycje. Do tego w Linuksie stosuje się narzędzia takie jak fdisk, ewentualnie parted, gdisk albo graficzne programy typu GParted. Pozostałe polecenia mogą brzmieć technicznie i też są używane w administracji systemem, ale dotyczą zupełnie innych obszarów. free pokazuje wykorzystanie pamięci RAM i przestrzeni swap, więc przydaje się przy diagnozowaniu obciążenia systemu, ale nie zmieni układu partycji na dysku. lspci służy do wyświetlania urządzeń podłączonych do magistrali PCI, na przykład kart sieciowych, kontrolerów SATA, kart graficznych czy kontrolerów USB. To polecenie może pomóc wykryć sprzęt, ale nie jest edytorem partycji. iostat natomiast pokazuje statystyki wejścia/wyjścia, czyli obciążenie dysków i urządzeń blokowych, liczby operacji odczytu i zapisu oraz opóźnienia. Jest przydatne przy analizie wydajności, ale nie tworzy ani nie usuwa partycji. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy każde polecenie związane z dyskiem jako narzędzie do partycjonowania. A to nie tak działa. W administracji Linuksem trzeba rozróżniać narzędzia diagnostyczne, narzędzia monitorujące oraz narzędzia konfiguracyjne. fdisk należy do tej ostatniej grupy, bo realnie modyfikuje strukturę dysku, więc używa się go ostrożnie, najlepiej po sprawdzeniu danych poleceniem fdisk -l albo lsblk.