Jaka jest wartość maksymalnego rozplotu kabla UTP we wtyku RJ45 zgodnie z normą PN-EN 50173?
A. 13 mm
B. 15 mm
C. 10 mm
D. 20 mm
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz E.13-X-17.06).
Wartość 13 mm jest właściwa, bo przy zakańczaniu kabla UTP we wtyku RJ45 norma PN-EN 50173 oraz dobre praktyki okablowania strukturalnego wymagają, żeby rozplot par był jak najkrótszy. W praktyce przyjmuje się maksymalnie 13 mm, czyli około pół cala. Chodzi o to, że skręt par nie jest tam dla ozdoby. On ogranicza przesłuchy między parami, zakłócenia elektromagnetyczne i pomaga utrzymać parametry transmisyjne przewodu, takie jak NEXT, FEXT czy tłumienie. Jeżeli monter za bardzo rozkręci żyły przed włożeniem ich do wtyku RJ45, kabel może wyglądać poprawnie, tester prosty pokaże nawet ciągłość, ale przy pomiarach certyfikacyjnych link może nie przejść kategorii 5e, 6 albo 6A. Z mojego doświadczenia to właśnie takie drobiazgi często robią różnicę między instalacją działającą stabilnie a taką, która raz działa, raz gubi pakiety. Dlatego przy zaciskaniu trzeba zdjąć tylko tyle płaszcza, ile naprawdę potrzeba, zachować kolejność T568A albo T568B i nie prostować par na zapas.
W tym pytaniu łatwo pomylić wartość praktycznie wygodną z wartością dopuszczalną przez normę. W okablowaniu UTP nie chodzi tylko o to, żeby żyły weszły do wtyku RJ45 i żeby kolory były w dobrej kolejności. Skręt każdej pary jest elementem konstrukcyjnym kabla, bo ogranicza zakłócenia i przesłuchy. Jeśli ktoś wybiera 10 mm, to myśli bardzo ostrożnie i technicznie nie jest to zła praktyka montażowa, bo mniejszy rozplot zwykle pomaga utrzymać parametry toru. Problem w tym, że pytanie dotyczy wartości maksymalnej zgodnej z PN-EN 50173, a nie zalecenia typu im mniej, tym lepiej. Maksymalnie przyjmuje się 13 mm. Wartości 15 mm i 20 mm są już zbyt duże dla zakończenia kabla w złączu RJ45, szczególnie przy wyższych kategoriach okablowania. Taki rozplot może zwiększyć przesłuch zbliżny NEXT, pogorszyć odporność na zakłócenia i spowodować, że pomiar certyfikacyjny nie zaliczy toru, mimo że zwykły tester ciągłości pokaże poprawne połączenie pinów. Typowy błąd myślowy polega na traktowaniu wtyku jak zwykłego połączenia elektrycznego, gdzie liczy się tylko styk metal-metal. W sieciach Ethernet ważna jest też geometria par, impedancja falowa i zachowanie parametrów transmisyjnych na całej długości łącza. Moim zdaniem to jedna z tych małych zasad, które naprawdę odróżniają porządny montaż od robienia kabli na szybko.