Do oprogramowania typu malware (z ang. malicious software) nie należy oprogramowanie typu
A. keylogger
B. computer aided manufacturing
C. exploit
D. scumware
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz E.12-X-13.10).
Odpowiedź „computer aided manufacturing” jest właściwa, bo CAM oznacza oprogramowanie wspomagające wytwarzanie, czyli np. przygotowanie pracy obrabiarek CNC, planowanie procesu produkcji albo generowanie ścieżek narzędzia. To normalne, legalne oprogramowanie inżyniersko-przemysłowe, a nie złośliwy kod. Malware to programy tworzone po to, żeby szkodzić, kraść dane, podsłuchiwać użytkownika, omijać zabezpieczenia albo przejmować kontrolę nad systemem. Do tej grupy można zaliczać m.in. keyloggery, spyware, ransomware, trojany czy robaki sieciowe. W praktyce w firmie produkcyjnej CAM może być wręcz krytycznym elementem infrastruktury, więc chroni się go aktualizacjami, kontrolą uprawnień i kopiami zapasowymi projektów. Moim zdaniem to dobre pytanie, bo sprawdza nie tylko pamięciówkę, ale też rozróżnianie zwykłego specjalistycznego programu od narzędzi wykorzystywanych w cyberatakach. W dobrych praktykach, np. zgodnych z podejściem ISO/IEC 27001, ważna jest klasyfikacja oprogramowania, regularne łatki bezpieczeństwa, zasada najmniejszych uprawnień oraz skanowanie plików pobieranych z niepewnych źródeł.
W tym pytaniu łatwo pomylić pojęcia, bo wszystkie odpowiedzi brzmią trochę technicznie i po angielsku, ale tylko jedno określenie opisuje normalne oprogramowanie użytkowe, a nie zagrożenie bezpieczeństwa. Scumware to potoczne określenie niechcianego albo podejrzanego oprogramowania, często związanego z reklamami, śledzeniem użytkownika, podmienianiem linków lub instalowaniem dodatków bez jasnej zgody. Nie zawsze każdy taki program działa jak klasyczny wirus, ale z punktu widzenia bezpieczeństwa traktuje się go jako zagrożenie lub przynajmniej PUA/PUP, czyli potencjalnie niechcianą aplikację. Keylogger zapisuje naciśnięcia klawiszy. W legalnym scenariuszu może być elementem kontroli rodzicielskiej lub testów, ale użyty bez zgody użytkownika służy do kradzieży haseł, numerów kart i danych logowania, więc jest typowym narzędziem malware. Exploit to kod albo technika wykorzystująca podatność, na przykład błąd w przeglądarce, usłudze sieciowej czy systemie operacyjnym. Sam termin bywa szerszy niż malware, bo exploit może być używany w testach penetracyjnych, jednak w kontekście zagrożeń komputerowych bardzo często stanowi część ataku. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi specjalistyczną nazwę computer aided manufacturing i uznaje ją za podejrzaną. A to po prostu CAM, czyli narzędzie dla produkcji i automatyki. Z mojego doświadczenia warto patrzeć na cel programu: czy wspiera pracę użytkownika, czy raczej podsłuchuje, infekuje, wykorzystuje lukę albo omija zabezpieczenia.