Parametry którego urządzenia można monitorować za pomocą S.M.A.R.T.?
A. Procesora.
B. Płyty głównej.
C. Chipsetu.
D. Dysku twardego.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz E.12-X-19.01).
S.M.A.R.T., czyli Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology, służy do monitorowania stanu dysków, głównie dysków twardych HDD, a w praktyce także wielu dysków SSD. Dlatego poprawna odpowiedź to dysk twardy. Ten mechanizm jest wbudowany w firmware nośnika i pozwala odczytywać parametry diagnostyczne, takie jak liczba realokowanych sektorów, sektory oczekujące na remapowanie, liczba błędów odczytu, temperatura, czas pracy, liczba uruchomień czy błędy komunikacji po kablu SATA, np. UltraDMA CRC Error Count. Z mojego doświadczenia to jedna z najprostszych metod, żeby wcześniej zauważyć, że dysk zaczyna się sypać, zanim użytkownik straci ważne dane. W praktyce S.M.A.R.T. sprawdza się programami typu CrystalDiskInfo, smartctl z pakietu smartmontools albo narzędziami producenta dysku. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby nie traktować S.M.A.R.T. jako stuprocentowej gwarancji, tylko jako element diagnostyki razem z kopią zapasową, testami powierzchni i obserwacją objawów systemu. Standardowo dane S.M.A.R.T. są obsługiwane przez interfejsy ATA/SATA, a podobne mechanizmy występują też w NVMe. Jeśli rośnie liczba bad sectorów albo pojawiają się błędy odczytu, najlepiej od razu wykonać backup i planować wymianę nośnika, a nie czekać aż komputer całkiem przestanie startować.
S.M.A.R.T. nie jest technologią przeznaczoną do monitorowania płyty głównej, procesora ani chipsetu, chociaż łatwo się tutaj pomylić, bo wszystkie te elementy też można w pewnym sensie diagnozować. Płyta główna ma czujniki temperatury, napięć i obrotów wentylatorów, odczytywane zwykle przez BIOS/UEFI, programy typu HWiNFO albo systemy zarządzania serwerowego, na przykład IPMI. To jednak nie jest S.M.A.R.T., tylko monitoring sprzętowy realizowany przez kontrolery Super I/O, firmware płyty lub układy zarządzania energią. Procesor również udostępnia informacje diagnostyczne, takie jak temperatura rdzeni, taktowanie, obciążenie, stany zasilania czy limity termiczne. Do tego używa się mechanizmów wbudowanych w CPU i narzędzi systemowych, ale nie atrybutów S.M.A.R.T. Chipset natomiast odpowiada za komunikację między podzespołami i również może mieć pewne parametry pracy, lecz jego diagnostyka nie polega na analizie sektorów, błędów zapisu czy czasu pracy nośnika danych. Typowy błąd myślowy polega na założeniu, że skoro coś monitoruje stan sprzętu, to musi dotyczyć każdego podzespołu komputera. W rzeczywistości S.M.A.R.T. jest wyspecjalizowanym mechanizmem dla urządzeń pamięci masowej, przede wszystkim HDD i SSD. Moim zdaniem warto zapamiętać prosto: S.M.A.R.T. kojarzymy z kondycją dysku i ryzykiem utraty danych, a temperatury CPU czy napięcia płyty głównej sprawdzamy innymi narzędziami diagnostycznymi.