Niskopoziomowe formatowanie dysku IDE HDD
A. jest wykonywane przez producenta dysku.
B. umieszcza program rozruchowy w MBR.
C. tworzy partycję rozszerzoną.
D. tworzy partycję podstawową.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz E.12-X-13.05).
Niskopoziomowe formatowanie dysku IDE HDD jest wykonywane przez producenta dysku, jeszcze na etapie produkcji. Chodzi tu o bardzo podstawowe przygotowanie nośnika: wyznaczenie ścieżek, sektorów, zapisanie informacji serwisowych, kalibrację mechaniki oraz przygotowanie obszarów używanych przez firmware dysku. W praktyce użytkownik komputera nie wykonuje dziś prawdziwego formatowania niskopoziomowego na dyskach IDE/ATA, mimo że niektóre programy potocznie tak nazywają zerowanie dysku albo nadpisywanie sektorów zerami. To nie jest to samo. Producent dysku zapisuje też dane potrzebne do zarządzania uszkodzonymi sektorami i mapowania defektów, co ma znaczenie dla niezawodności pracy HDD. Dopiero później, już u użytkownika, wykonuje się podział na partycje, tworzy system plików i ewentualnie instaluje system operacyjny. Moim zdaniem to ważne rozróżnienie, bo w serwisie komputerowym łatwo pomylić formatowanie niskopoziomowe z szybkim formatowaniem partycji w Windows. Dobra praktyka jest taka: przy diagnostyce starego dysku IDE używa się narzędzi producenta, SMART, testów powierzchni i ewentualnego zerowania, ale nie zakłada się, że da się samodzielnie odtworzyć fabryczny format niskiego poziomu.
Tworzenie partycji rozszerzonej albo podstawowej należy do etapu partycjonowania dysku, a nie do niskopoziomowego formatowania. Partycja podstawowa, partycja rozszerzona i dyski logiczne to struktury zapisywane w tablicy partycji, tradycyjnie w MBR przy klasycznym schemacie partycjonowania. Takie operacje wykonuje się narzędziami systemowymi, na przykład podczas instalacji Windows, w Zarządzaniu dyskami, diskpart, fdisk albo podobnych programach linuksowych. To jest poziom organizacji przestrzeni dla systemu operacyjnego, a nie fizyczne przygotowanie talerzy dysku twardego. Podobnie umieszczenie programu rozruchowego w MBR dotyczy procesu uruchamiania komputera. MBR zawiera kod startowy oraz tablicę partycji, ale nie tworzy sektorów fizycznych ani nie kalibruje mechaniki dysku. Typowy błąd myślowy bierze się stąd, że słowo formatowanie bywa używane bardzo szeroko: ktoś mówi format dysku i ma na myśli usunięcie danych, utworzenie systemu plików albo przygotowanie partycji pod instalację systemu. W przypadku dysków IDE HDD prawdziwe formatowanie niskopoziomowe jest czynnością fabryczną, związaną z elektroniką, firmware i geometrią nośnika. Z mojego doświadczenia, jeśli program reklamuje opcję low level format dla współczesnego dysku, to najczęściej robi zerowanie albo secure erase, czyli operację serwisową przydatną, ale jednak inną technicznie.